بررسی و نقد گونه‌های معنایی واژه «نشط» در ترجمه‌های فارسی قرآن‌کریم

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد/ وابسته به دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

2 گروه علوم قرآن و حدیث،‌دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری

doi
چکیده

واژگان تک­کاربرد نسبت به سایر واژگان در قرآن‌کریم، نیاز به‌دقت بیش‌تری در ترجمه دارند؛ زیرا گزینه­های توضیحی دیگری در سایر آیات نداشته و این فقدان مصداق و سیاق آیه مشابه، بازگردانی آن­ها را با دشواری همراه کرده است. فعل «نشط» یکی از واژگان تک­کاربرد در قرآن‌کریم است که تنها یک­بار در آیه 2 سوره نازعات مورد اشاره قرار گرفته است. به‌نظر می­رسد مترجمان در برخورد با این واژه، گونه­های مختلفی از ترجمه را در پیش گرفته­ و دچار تشتت آراء شده­اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل داده­ها و انتخاب ترجمه برتر، با روش دسته­بندی رویکردهای مترجمان و تحلیل داده­های قرآنی، اقدام به بررسی و نقد گونه­های معنایی ارائه شده توسط ایشان نموده تا به این مسأله پاسخ گوید که نهایتاً کدام رویکرد دارای اعتبار بیشتری است؟ رهاورد پژوهش چنین است: مترجمان سه روش تحت‌اللفظی، وفادار و تفسیری را در ترجمه این آیه به­کارگرفته­اند؛ اما حقیقتاً هیچ‌یک نتوانسته است تمامی موازین نهفته در حقیقتِ واژه را رعایت نماید. در نتیجه لازم است در بازگردانی این آیه تجدیدنظر صورت گیرد.