ارزیابی و خصوصیات ژنتیکی شتر دوکوهانه ایران با استفاده از آغازگرهای ریزماهواره شترسانان دنیای جدید
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم دامی- ژنتیک و اصلاح نژاد، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت
2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت
3 استادیار بخش ژنتیک و اصلاح نژاد مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج
4 محقق بخش بیوتکنولوژی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج
5 محقق گروه پژوهشی کرم ابریشم دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت
doi
چکیده
شتر یکی از منابع مهمتأمین شیر، گوشت، الیاف، وسیله تفریح و سرگرمی و بهعنوان سرمایه در بعضی از نقاط کشور است. در این تحقیق ساختار ژنتیکی شترهای دوکوهانه ایران مستند شده و همچنین تنوع ژنتیکی این جمعیت ارزیابی میشود. با استفاده از 85 نفر شتر، 9 جفت نشانگر ریزماهواره CVRL07، CVRL01، CVRL05، CMS9، CMS15، VOLP10، LCA66، YWLL38 و YWLL59 برای ارزیابی چندشکلی در این جمعیت آنالیز شدند. DNA ژنومی شترها با روش نمکی بهینه یافته استخراج شد و تکثیر جایگاههای ریزماهواره DNA از طریق واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) با موفقیت انجام شد و فرآوردههای حاصل روی ژل پلیآکریلآمید 8% غیرواسرشتهساز الکتروفورز شدند. در مجموع 31 آلل مشاهده شد و تمامی جایگاهها بهغیر از CMS15 چندشکلی نشان دادند. همچنین نسبت چندشکلی (P) جایگاههای ریزماهواره تحقیق حاضر در جمعیت شتر دوکوهانه ایرانی، 89/88 % محاسبه و میانگین تعداد آللها و محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) بهترتیب 4444/3 و 4726/0 بهدست آمد. تمامی جایگاهها از تعادل هاردی- واینبرگ انحراف نشان دادند (P<0.005). میانگین هتروزیگوسیتی موردانتظار بدون احتساب جایگاه تکشکل 5242/0 و در محدودهی 3869/0 تا 7665/0 محاسبه شد. براساس نتایج شاخص ثبات جمعیت حاضر از افت هتروزیگوتی (همخونی) برخوردار است که بیانگر اهمیت رسیدگی به برنامههای حفاظتی در جمعیت شتر دوکوهــانه ایران است. درخت فیلوژنی این جمعیت که براســاس روش جفتگروهی غیروزنی از طریق میانگین حسابی (UPGMA) نشان داد که ارتباطات بین زیرگروهها آنچنان زیاد است که نشانگر روابط خویشاوندی بسیار نزدیک بین شترهای دوکوهانه ایرانی است. از طرف دیگر تعداد نمونههای بسیار کمی پیدا میشوند که بهصورت جداگانه و بدون روابط خویشاوندی با سایر گروهها وجود دادرند که میتوان این افراد را شناسایی کرد و برای تلاقیگری با گروههای همخون استفاده نمود تا از اثرات همخونی در جمعیت موجود کاسته شود. نتایج نشان داد که نشانگرهای ریزماهواره مورد استفاده در شترهای دنیای جدید در شترهای دوکوهانه ایران قابلتکثیر بوده و این جمعیت هنوز از تنوع ژنتیکی قابلقبولی برخــوردار است و میتوان با برنامههای صحیح مدیرتی و اصلاح نژادی از انقراض این ذخیره ژنتیکی با ارزش در کشور جلوگیری کرد.