ارزیابی و خصوصیات ژنتیکی شتر دوکوهانه ایران با استفاده از آغازگرهای ریزماهواره شترسانان دنیای جدید

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم دامی- ژنتیک و اصلاح نژاد، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت

2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

3 استادیار بخش ژنتیک و اصلاح نژاد مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج

4 محقق بخش بیوتکنولوژی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج

5 محقق گروه پژوهشی کرم ابریشم دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت

doi
چکیده

شتر یکی از منابع مهمتأمین شیر، گوشت، الیاف، وسیله تفریح و سرگرمی و به­عنوان سرمایه در بعضی از نقاط کشور است. در این تحقیق ساختار ژنتیکی شترهای دوکوهانه ایران مستند شده و همچنین تنوع ژنتیکی این جمعیت ارزیابی می­شود. با استفاده از 85 نفر شتر، 9 جفت نشانگر ریزماهواره CVRL07، CVRL01، CVRL05، CMS9، CMS15، VOLP10، LCA66، YWLL38 و YWLL59 برای ارزیابی چندشکلی در این جمعیت آنالیز شدند. DNA ژنومی شترها با روش نمکی بهینه یافته استخراج شد و تکثیر جایگاه­های ریزماهواره DNA از طریق واکنش زنجیره­ای پلیمراز (PCR) با موفقیت انجام شد و فرآورده­های حاصل روی ژل پلی­آکریل­آمید 8% غیرواسرشته­ساز الکتروفورز شدند. در مجموع 31 آلل مشاهده شد و تمامی جایگاه­ها به­غیر از CMS15 چندشکلی نشان دادند. همچنین نسبت چندشکلی (P) جایگاه­های ریزماهواره تحقیق حاضر در جمعیت شتر دوکوهانه ایرانی، 89/88 % محاسبه و میانگین تعداد آلل­ها و محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) به­ترتیب 4444/3 و 4726/0 به­دست آمد. تمامی جایگاه­ها از تعادل هاردی- واینبرگ انحراف نشان دادند (P<0.005). میانگین هتروزیگوسیتی موردانتظار  بدون احتساب جایگاه تک­شکل 5242/0 و در محدوده­ی 3869/0 تا 7665/0 محاسبه شد. براساس نتایج شاخص ثبات جمعیت حاضر از افت هتروزیگوتی (همخونی) برخوردار است که بیانگر اهمیت رسیدگی به برنامه­های حفاظتی در جمعیت شتر دوکوهــانه ایران است. درخت فیلوژنی این جمعیت که براســاس روش جفت­گروهی غیروزنی از طریق میانگین حسابی (UPGMA) نشان داد که ارتباطات بین زیرگروه­ها آن­چنان زیاد است که نشانگر روابط خویشاوندی بسیار نزدیک بین شترهای دوکوهانه ایرانی است. از طرف دیگر تعداد نمونه­های بسیار کمی پیدا می­شوند که به­صورت جداگانه و بدون روابط خویشاوندی با سایر گروه­ها وجود دادرند که می­توان این افراد را شناسایی کرد و برای تلاقی­گری با گروه­های همخون استفاده نمود تا از اثرات همخونی در جمعیت موجود کاسته شود. نتایج نشان داد که نشانگرهای ریزماهواره­ مورد استفاده در شترهای دنیای جدید در شترهای دوکوهانه ایران قابل­تکثیر بوده و این جمعیت هنوز از تنوع ژنتیکی قابل­قبولی برخــوردار است و می­توان با برنامه­های صحیح مدیرتی و اصلاح نژادی از انقراض این ذخیره ژنتیکی با ارزش در کشور جلوگیری کرد.