ووجلوه‌های حضور اسطوره یونانی "آشیل" در شعر معاصر عربی بر مبنای نظریه پیر برونل (محمود درویش، عبدالعزیز المقالح و سلیمان البستانی)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران.

doi
چکیده

به­­گواهی ناقدان و صاحب­نظران حوزه اسطوره، "أخیلِس" یا "آشیل" نامورترین قهرمان اسطوره‌ای یونان یاستان در داستان نبرد تروا (Trojan War) است. هومیروس، کهن­ترین و مشهورترین حماسه­سرای یونانی، در کتاب خود "ایلیاد" که جامع­ترین منظومه حماسی مغرب زمین و یونان به­شمار می­رود، داستان این اسطوره و ماجراجویی­های وی را در جنگ تروا به­نظم کشیده است. این کتاب بر مجامع فرهنگی و ادبی جهان غرب و شرق تأثیرات شگرفی گذاشته است. در همین راستا، برخی شاعران معاصر عرب نیز همانند سلیمان البستانی (1856) محمود درویش (1941) ، و عبدالعزیز المقالح(1937) غالباً تحت تأثیر ایلیاد هومر، به فراخوانی این اسطوره پرداخته­اند. هدف این مقاله نقد و ارزیابی جلوه­های حضور اسطوره «آشیل» در شعر شاعران مذکور، بر مبنای نظریه پیر برونل و چگونگی به­کارگیری آن در شعر آنان است. دستاورد پژوهش که با اعتماد به روش توصیفی - تحلیلی نگاشته شده، نشان می­دهد که اسطوره آشیل در شعر برخی نامبردگان، مانند درویش و مقالح که از شاعران نسل فریاد و ﺣﻮادث ﻓﺎﺟﻌﻪ­ﺑﺎر ﻫﺰیﻤﺖ و ﺷﮑﺴﺖ در سرزمین­های عربی هستند، از هیأت یک قهرمان جنگی در میدان نبرد تروا به شمایل یک منجی و سفیر سیاسی در میان ملت­های عربی در آمده که رهایی­بخش انسان معاصر از دردها و رنج­های سیاسی – اجتماعی است.