امکانسنجی جبران خسارت مالی بزهدیده در صورت اشتباه در تعیین مجازات
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
doi
10.22034/ejs.2023.411330.1511چکیده
زمینه و هدف: قضات در موضوع یا حکم یا در تطبیق حکم دچار اشتباه میشوند و بنابر اصل 171 قانون اساسی، ضرر مادی یا معنوی را متوجه افراد بی گناه میکنند. در صورت تقصیر، قاضی موظف است جبران خسارت کند و اگر تقصیر نداشته باشد، دولت مکلف به جبران خسارت است. به هرحال باید از متهم اعاده حیثیت شود. هدف از انجام این پژوهش امکان سنجی خسارت مالی توسط قاضی است.مواد و روش ها: مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات با به صورت کتابخانه ای بوده است.ملاحظات اخلاقی: در این پژوهش اصالت متون، امانتداری و صداقت رعایت شده است.یافته ها: جبران خسارت به صورت مادی و معنوی و منافع ممکن الحصول است. سابقاً در خصوص جبران خسارت مالی ابهام نظیر جبران خسارت در مرحله مقدماتی و اثبات تقصیر قاضی وجود داشت؛ اما در حال حاضر قانون آئین دادرسی کیفری جدید بر این امر صحه گذاشته است.نتیجه گیری: با توجه به ابهامات موجود در جبران خسارت ناشی از اشتباه قاضی، رأی وحدت رویه 791 ایجاد شد و میتوان گفت که در مرحله مقدماتی نیز جبران خسارت توسط قاضی امکانپذیر است و قضات در صورت اشتباه مصونیت ندارند.