نقد روانشناختی داستان لهراسب و گشتاسب در شاهنامهی فردوسی و آخیلوس و آگاممنون در ایلیاد هومر
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان
3 دکترای تخصصی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان؛ دبیر زبان و ادبیات فارسی
4 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان
doi
چکیده
روانشناسی اجتماعی به بررسی رفتار اجتماعی فرد در میان افراد و گروهها میپردازد. در روانشناسی اجتماعی، موضوعاتی مانند روابط اجتماعی، تعارض و مذاکره برای حل تعارض مطرح میشود. بررسی و تحلیل داستان لهراسب و گشتاسب در شاهنامهی فردوسی و داستان آخیلوس و آگاممنون در ایلیاد هومر از دیدگاه روانشناسی اجتماعی، فهم بهتری از این دو داستان ارائه میکند. در این پژوهش، کوشش شده است با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تمرکز بر مباحث روانشناسی اجتماعی، رفتار آخیلوس و گشتاسب دربرابر آگاممنون و لهراسب مورد تطبیق و تحلیل قرار گیرد و علتهای دشمنی، رفتارهای مشابه و پیامدهای دشمنی آنها بررسی شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد علتهای دشمنی در هر دو داستان، خودخواهی طرفین دشمنی، شکستن غرور آخیلوس و گشتاسب و نادیده گرفتن نیازهای آنان بوده است. گشتاسب و آخیلوس دربرابر بیاحترامی طرف مقابل دچار ناکامی شدند و تلاش کردند با پرخاشگری، رفتار انطباقی، اثبات خود و ترک مذاکره ناکامی خود را جبران کنند. همچنین پیامد دشمنی برای گشتاسب و آخیلوس بسیار سنگین بوده است؛ بهطوری که گشتاسب فرماندهی سپاه روم ـ دشمن ایران ـ را برای جنگ با ایران برعهده گرفت و آخیلوس بهواسطۀ مادرش جنگ با ترواییان را شعلهور کرد و خود در آن شرکت نکرد تا آخاییان شکست بخورند.