کاستیهای عمدۀ ابیات رودکی مضبوط در نسخۀ خطی فرهنگ دانشنامۀ قدرخان
نویسندگان
1 دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
چکیده
دانشنامه قدرخان، فرهنگ لغتی فارسی به فارسی است که به قلم اشرفابن شرف المذکّر الفاروقی در سال 807ق تألیف شده است. از آنجا که در این فرهنگ شمار قابل توجهی از ابیات منسوب بهرودکی وجود دارد و همچنین برخی از ابیات آن مستقیما در دیوانهای منتشر شده از رودکی در ایران و تاجیکستان تأثیر داشته، لازم است یگانه نسخۀ خطّی آن از حیث کیفیت کلی اثر و نیز ابیات مضبوط در آن بررسی و نقد شود. نگارندگان با توجّه به این مهم، یکایک شواهد این فرهنگ را استخراج، و سپس به کاستیها و کمبودهایی پرداختهاند که در ضبط ابیات به چشم میخورد و نهایتا انتساب ابیات را به رودکی بررسیدهاند. از یافتههای این پژوهش میتوان به موارد زیادی از تصحیف و تحریف، ضبطهای آشفته، انتسابهای نادرست و دستکاری در ضبط ابیات اشاره کرد؛ با وجود این کاستیها، اثر بر خلاف نظر مصححان برجسته دیوان رودکی از جمله براگینسکی، میرزایف، نفیسی و ...، که از آن بهعنوان منبعی دست اول در بازیابی اشعار رودکی بهره بردهاند، منبعی کم کیفیت و دست دوم برای تصحیح و بازیابی اشعار رودکی است.