نقد فرهنگی ادبیّات تطبیقی از دیدگاه عزّالدین مناصره

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکترای دانشگاه رازی

doi
چکیده

عزالدین مناصره (1946- اکنون)، شاعر و ناقد فلسطینی‌تبار از پژوهشگران برجسته ادبیّات تطبیقی به‌شمار می‌آید که موضع­گیری متفاوتی نسبت به ادبیّات تطبیقی و ماهیّت فرهنگی آن دارد. وی در این حوزه، با نگاهی نقدی به بررسی امپریالیسم فرهنگی غرب در جریان جهانی شدن ادبیّات به طور عام و پژوهش‌های ادبیّات تطبیقی به طور خاص پرداخته است. رویکرد فرهنگی-سیاسی، با اتکا بر گفتمان ساختارشکنانه ژاک دریدا، چارچوبی است که ناقد از آنها سود جسته و به یاری آن، ضمن بررسی مکاتب نقد ادبی، به بررسی آرای نظریه‌پردازان و پژوهشگران عرصه ادبیّات تطبیقی و زوایای پنهان و هدفمند آن پرداخته است. یافته‌های پژوهش، بیانگر آن است که مناصره با وام‌گیری نگرش دریدایی به پروژه «دیگری‌سازی»، به دگرگونه فهمیدن و اندیشیدن در پژوهش‌های ادبیّات تطبیقی، نحوه بازنمایی غرب از شرق و برتربینی سلطه‌گر بر سلطه‌پذیر و واسازی این نوع نگرش و سپس ردیابی تداوم آن در مطالعات تطبیقی پرداخته است. در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، به معرّفی و تحلیل دیدگاه‌های عزالدین مناصره در نقد فرهنگی تطبیقی پرداخته می‌شود.