فرم‌شناسی تلمیحات روایی- قرآنی در مجموعه اشعار شفیعی‌کدکنی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 دانشگاه اراک

doi
چکیده

تلمیح یکی از کهن‌ترین و پرکاربردترین فنون و صنایع ادبی ـ بلاغی است که سبب غنای معنایی و زیبایی زبانی شعر می‌شود؛ اما در ادبیات و شعر معاصر، رشد دانش ادبی و گسترش مطالعات نقد ادبی سبب تنوع و پیچیدگی کاربرد این صنعت ادبی در شعر شده است که بررسی و تحلیل ظرافتهای ساختاری و نحوۀ سازوکار آنها نیازمند مطالعات دقیق‌تر با رویکردهای نوین است. از این رو، پژوهش حاضر در صدد است به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی ساختار تلمیحات روایی ـ قرآنی در مجموعۀ اشعار شفیعی ‌کدکنی را با روشی نوین بررسی کند تا دریابد شفیعی ‌کدکنی با چه شگردهای فرمی از روایتهای قرآن در تلمیحات شعری‌اش استفاده کرده و بر این اساس، چه اقسام تلمیحی در شعر او وجود دارد؟ بر اساس نتایج، شفیعی ‌کدکنی شاعری است که در تلمیحات روایی ـ قرآنی خود قسمتهای مختلفی از داستانهای معروف و شناخته‌شدۀ قرآنی را با نوآوری‌ها و هنجارشکنی‌های ساختاری و هنری متنوع و پیچیده‌ای به کار برده است که سبب ایجاد اقسام مختلف تلمیحات تشبیهی، ساختاری، آیرونیک، چندوجهی، ترکیبی، پژواکی و نام­دهی خاص در شعرش شده است.