فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش استخراج، بررسی و تحلیل نگاشتهای استعاری و طرحواره‏ای در مفهوم اجل در آثار مولوی است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام، و با مطالعه و استخراج اشعار مرتبط با مفهوم اجل در آثار مولوی، استعاره‏ها براساس نظر کووچش (2010) تحلیل شده و دسته‏بندی طرحواره‏ها نیز براساس نظر ایوانز و گرین (2006) صورت گرفته است. یافته‏های پژوهش نشان داد که این مفهوم انتزاعی در تجسم ذهنی مولانا به‏صورت مفاهیم عینی بازنمایی و در شعر متجلی می‏شود. بررسی طرحواره‌های تصویری در استعاره اجل در آثار مولانا نشان داد که بیشترین نوع طرحواره اشعار، طرحواره وجودی است. یافته‌ها از به‌کارگیری طرحواره‌های مختلف نوعی شی‌ء و جاندارنمایی مفهوم مرگ را نشان می‌دهد و در موارد دیگر اجل به‏صورت حرکت، مسیر، هدف، جهت و ظرف بازنمایی شده است. هم‌چنین نگاشت حوزه‌های مبدأ معرفی شده کووچش با آنچه در اشعار مولوی به‌کار رفته ‌است حکایت از این دارد که بجز دو حوزه «ساختمان و بنا» و «سرما و گرما» دیگر حوزه‌های مبدأ با هم همخوانی دارد و از این میان حوزه‌ها «حرکت و جهت»، «نیرو» و «اعضای بدن» از بیشترین بسامد برخوردار است. علاوه بر سیزده حوزه مبدأ معرفی شده کووچش در اشعار مولوی «خواب» نیز به‌عنوان حوزه مبدأ دیگری برای استعاره مرگ یافت شد.