خوانش پسااستعماری شخصیتهای نمایشنامهی ماهعسل، اثر غلامحسین ساعدی
نویسندگان
1 دانشگاه جهرم
2 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور استهبان
3 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور تهران
4 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور تهران
doi
چکیده
مطالعات پسااستعماری از جمله پژوهشهای میان رشتهای است که در برخی از آثار ادبی نمود پررنگی داشته است .این نظریه به تقابل بنیانهای فکری شرق فرودست با غرب فرادست میپردازد و میکوشد گفتمان حاصل این تقابل را میان استعمار و مستعمره نشان دهد،حال آنکه نمایش نامۀ ماه عسل ،اثرغلامحسین ساعدی از آثار برجستۀ ادبیات نمایشی ایران است که نویسنده در آن به شیوهای نمادین به بررسی جلوه های استعمار در شکل نوین آن پرداخته است .در این پژوهش، شخصیتهای نمایشنامهی ماهعسل این نویسنده بر مبنای نظریهی پسااستعماری تحلیل گردیدند و حاصل کار، گواه چینش و پردازش درست و هوشمندانه و به جای شخصیتهاو قدرت و توان آنان در بیان ایدهی مرکزی نویسنده یعنی سیاستهای استعماری است. ساعدی در آفرینش نظام پسااستعماری درقالب ادبی زمینه های سلطه گری استعماررا در اشکال گوناگونش نمایان ساخته وهمچنین افزون بر آنچه در نظریهی پسااستعماری مطرح گردیده، به جزییات ظریفتر و دقیقتری در گفتمان استعمارگر و استعمارشده پرداخته، که به حوزهی کلانتر علوم سیاسی، اجتماعی و مردمشناسی بازمیگردد؛از جمله، آسیبشناسی مستعمرات و نقش و جایگاه خود مستعمرات یا دولتمردان آنها در رقمخوردن سرنوشت تیره و تار آنان را میتوان مثال زد که از طریق ضعفهای داخلی یا در سیاست خارجی امکان مییابد.