فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله برآن است تا طبق رویکرد پژوهشی تاریخی ـ تحلیلی و نیز روش‌شناسی عرفان تطبیقی، به این مسأله پاسخ دهد که آیا تألیفات عارفان ایرانی، به‌ویژه آنها که به زبان فارسی نوشته شده‌اند، نزد صوفیان آندلس، اثرگذار بوده است یا خیر. نتایج به دست‌آمده نشان می‌دهد عرفای مسلمان آندلس مانند ابن مَسَرِّه، ابن عربی و ابن عبّاد رُندی با تأثیرپذیری از اندیشه­ها و کتابهای اندیشمندان شرق جهان اسلام، به­ویژه عارفان ایرانی، به پیشرفت این جریان فکری در آندلس کمک کردند و تألیفات آنان در کنار کتابهای نویسندگان ایرانی که به آندلس می­رسید، باعث شد عرفان و تصوف، به قدری در اسپانیای قرون وسطی ریشه­ بدواند که تسلط دوبارۀ مسیحیان و اخراج مسلمانان از آن سرزمین نیز نتواند باعث از بین رفتنش شود. سن­خوان دلا کروز، معروفترین شاعر و عارف مسیحی اسپانیا،‌ سروده­هایی دارد که در درون­مایه­، تصاویر و کاربرد اصطلاحات تخصصی با آثار عارفان ایرانی،‌ اشتراکاتی چشمگیر دارد. از آنجا که محیط جغرافیایی و دورۀ تاریخی زندگی سن­خوان، ‌مؤیّد ارتباط او با مسلمانان و دسترسی به کتب عرفان اسلامی است، باید گفت که اشتراکات یاد شده، فراتر از توارد محتمل بین شاعران است و از بهره­مندی وی از میراث فکری عرفای مسلمان ایرانی حکایت دارد.