فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقد زیست‌محیطی‌ که در واکنش به بحران زیست­محیطی به‌وجود آمد، منشأ بسیاری از معضلات زیست­محیطی را در ریشه­های فرهنگی آن جست‌وجو می­کند و با پل زدن بین علم و فرهنگ می‌کوشد روند رو به ­رشد بحران زیست‌محیطی‌ را متوقف یا کُند کند. این نقد در دهۀ اخیر مورد توجه پژوهشگران ایرانی قرار گرفته­ است؛ اما چنین می‌نماید که هنوز این نوع تحقیقات در ایران با استانداردهای جهانی فاصله دارد. این نقد به‌علت ارتباط با مسائل سیاسی و اقتصادی و بسیاری از پیچیدگی­های دیگر، ظرفیت­های خاص خود را دارد؛ اما از آنجا که در ایران به بسترها و مسائل اساسی آن کمتر توجه می­شود، بیشتر حالت تزیینی یافته و چندان به اصول و ابعاد مختلف آن توجه نشده ­است. در پژوهش حاضر، به‌منظور نزدیک کردن اصول این نقد در ایران به مفاهیم جهانی آن، با مرور آرای نظریه‌پردازان برجستۀ جهانی و ارزیابی تعدادی از مقالات منتشرشده در ایران در زمینۀ نقد بوم­گرا، تلاش می‌شود مشکلات و نواقص این نقد و قوّت‌ها و ضعف‌های آن واکاوی شود. نتیجۀ این تحقیق نشان می‌دهد نبودِ شناخت صحیح از مفهوم بوم­نقد و محیط­زیست، بی­توجهی به ارزش و جایگاه ذاتی جهان غیرانسانی فارغ از نگاه انسان­مدارانه، نادیده ­گرفتن جنبه­های میان­رشته­ای نقد بوم­گرا، کم‌رنگ بودن بُعد عمل­گرایانه و کاربردی نقدها و انتخاب نادرست آثار برای این نقد، بخشی از مشکلاتی است که در ایران متوجه نقد زیست­محیطی ­است.