ارزیابی اعمال صلاحیت جزایی ایران و دیوان کیفری بین‌المللی نسبت به جنایات ارتکابی داعش در سوریه و عراق

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

تروریسم در اشکال حاد آن می‌‌تواند در بر دارنده انواع جنایات بین‌المللی باشد. نظام عدالت کیفری بین‌المللی از یک سو با تأسیس دیوان کیفری بین‌المللی و از سوی دیگر با تجویز صلاحیت فرامرزی در قالب اصول صلاحیت جزایی برای توسعه صلاحیت دادگاه‌های کیفری ملی، درصدد تأمین عدالت کیفری و پرهیز از بی‌کیفرمانی مرتکبان جنایات بین‌المللی است. این مقاله درصدد بررسی امکان اعمال صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی و نیز محاکم کیفری ایران درخصوص جنایات ارتکابی داعش در سوریه و عراق است. پرسش اصلی این‌ است که با چه شرایطی می‌‌توان علیرغم عضویت نداشتن کشورهای سوریه و عراق در دیوان کیفری بین‌المللی و نیز ارتکاب این جنایات در خارج از قلمرو حاکمیت ایران، برای این دو مرجع کیفری بین‌المللی و ملی صلاحیت جزایی قائل شد؟ آن‌هم با این فرضیه که در صورت ارجاع شورای امنیت، سپردن اعلامیه پذیرش صلاحیت توسط دو کشور سوریه و عراق ویا اعمال صلاحیت نسبت به اتباع دولت‌‌های عضو، دیوان مزبور قادر به اعمال صلاحیت است. از سوی دیگر، با رعایت شرایط لازم درخصوص اصول صلاحیت واقعی، شخصی و جهانی، اعمال صلاحیت جزایی ایران امکان‌پذیر است.