تحلیلی بر نقش دولت توسعه گرا در پیوستن کلانشهرهای ایران به شبکه شهرهای جهانی و ارایه الگوی بهینه
نویسندگان
1 دانشگاه خوارزمی، دانشکده جغرافیا، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری،تهران،ایران
2 استادیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/jprd.2024.64055.1139چکیده
گذر به اقتصاد شهرپایه و جهانی شدن شهرها، دولتها را ملزم به تغییر رویکردهای سنتی و انطباق با شرایط جهانی جدید کرده است. کلانشهرها و مناطق شهری، بهعنوان گرهگاههای اصلی اقتصاد جهانی، ظرفیت بالقوهای برای ایفای نقشهای فراملی و جهانی دارند. این مناطق میتوانند با ایجاد شرایط رقابتی، به تقویت اقتصاد ملی و پیونددهی اقتصاد محلی، ملی و جهانی تبدیل شوند. هدف این تحقیق بررسی نقش الگوی دولت توسعهگرا در پیوستن کلانشهرهای ایران به شبکه شهرهای جهانی و ارائه راهبردهای عملی برای تحقق این امر است. تحقیق حاضر از نظر هدف، بنیادی و به لحاظ روششناسی، توصیفی-تحلیلی است. دادهها و اطلاعات مورد نیاز از طریق روشهای اسنادی و پیمایشی جمعآوری شده و نمونه آماری شامل 33 نفر از خبرگان حوزه شهری است که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS25 و آزمونهای کولموگروف-اسمیرنوف و تحلیل مسیر استفاده شد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که الگوی دولت توسعهگرا در ایران به دلیل ناهماهنگی در سیاست خارجی، شرایط داخلی و وضعیت نخبگان حاکم تاکنون امکان موفقیت نداشته است. تحلیل نظر خبرگان نیز تأیید میکند که این الگو گزینه مناسبی برای پیوند دادن کلانشهرهای ایران به شبکه شهرهای جهانی است. اراده حاکمیت بهعنوان مهمترین متغیر مستقل و میانجی در شکلگیری و موفقیت دولت توسعهگرا در ایران شناسایی شد. در نهایت، مدل نظری برای پیادهسازی این الگو در ایران ارائه شد که میتواند به سیاستگذاران کمک کند تا راهبردهای عملی مناسبی برای پیوند اقتصاد ملی با شبکه اقتصاد جهانی تدوین کنند.
