مکان یابی ژن های کنترل کننده عملکرد دانه و صفات مرتبط با خصوصیات دانه در ژنوم آفتابگردان
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه
2 دانشیاران گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه
3 استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه
4 دانشیاران گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه
5 استاد گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز
6 مربی هنرستان کشاورزی شهید دکتر بهشتی ارومیه، ارومیه
doi
چکیده
یکی از روشهای نوین برای اصلاح گیاهان و تولید ارقام جدید مشخصنمودن ژنهای کنترلکننده صفات کمی با استفاده از نشانگرهایDNA بهمنظور استفاده در گزینش بهکمک نشانگر است. در این مطالعه،جمعیت ژنتیکی شامل 70 لاین خویش آمیخته نوترکیب حاصل از تلاقی لاین PAC2 (والد مادری) و لاین RH266 (والد پدری) با هدف شناسایی مکانهای ژنی (QTLهای) مرتبط با عملکرد دانه و صفات مرتبط با خصوصیات دانه از قبیل طول، عرض و قطر دانه، وزن صد دانه و درصد پوسته و درصد مغز دانه در آفتابگردان، در قالب طرح لاتیس مستطیل در دو تکرار کشت گردیدند. نتایج تجزیه واریانس طرح لاتیس اختلاف معنیدار بین ژنوتیپها برای تمامی صفات مورد مطالعه نشان داد. برای شناسایی QTLها، از یک نقشه پیوستگی با 210 نشانگر SSR و 11 نشانگرSNP با درجه اشباع یک نشانگر در 44/7 سانتیمورگان استفاده شد. نتایج مکانیابی ژنی نشان داد که 31 QTL در کنترل ژنتیکی صفات مورد مطالعه نقش دارند. 54 درصد QTLهای شناسایی شده برای صفات مورد بررسی هم مکان بودند. درصد تغییرات فنوتیپی توجیهشده توسط QTLهای شناسایی شده بین 05/0 الی 13/64 درصد متغیر بود. نشانگر ORS169 با ژنهای کنترلکننده عملکرد تکبوته و قطر دانه پیوسته بود. شناسایی QTLهای هم مکان میتواند باعث افزایش کارآیی انتخاب بهکمک نشانگر و پیشبرد برنامههای اصلاحی شود.
