فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عنوان هر کتاب نخستین دریچۀ آشنایی خوانندۀ کتاب با محتوا و نویسندۀ آن است. پر واضح است که بین حوادث تاریخی و جریان‌های سیاسی و اجتماعی هر دوره با جریان‌های ادبی، رابطۀ متقابل وجود دارد و بر ذهن و زبان شاعران اثر مستقیم می‌گذارد. در این نوشتار، سعی شده است با ارائۀ تعداد زیادی از کتب شعر معاصر و همچنین بیان حوادث مهم تاریخی و جریان‌های سیاسی و اجتماعی و ادبی هر دوره، بین عناوین کتب شعر- بدون توجه به محتوای کتاب- و جریان‌های حاکم رابطه‌ای را کشف‌کرده و این تأثیر متقابل، در سه حوزۀ ساختار و بلاغت و محتوا نشان داده‌ شود. به طور کلّی در حوزۀ ساختار، عناوین از ساختارهای یک کلمه‌ای، و گروه‌های اسمی به ساختارهای چند جمله‌ای و حتّی حروف تغییر شکل می‌دهند. در حوزۀ بلاغت، با گسترش مجلّات و تحت تأثیر بیانیّه‌های شعری و متغیّر ترجمه، عناوین کتاب از حالت خشک و بی‌روح به عناوین شاعرانه، عاطفی و خلّاق بدل می‌شوند که نهایتاً به انتزاع و ابهام می‌‌انجامد. در حوزۀ محتوا هم، محتوای عناوین از ایستایی و وطن‌دوستی افراطی به آرمان‌خواهی اجتماعی و سیاسی و آرمان‌خواهی مذهبی و انقلابی تغییر شکل می‌دهد و نهایتاً به تکثّر و بی‌معنایی و تفنّن و بازی با کلمات کشیده می‌شود.