بررسی آثار افزایش درآمدهای نفتی بر بخش کشاورزی :مورد بیماری هلندی در اقتصاد ایران
نویسندگان
1
2
doi
10.30490/aead.2001.132343چکیده
بر پایه مدل کلاسیک بیاری هلندی که برای کشورهای توسعه یافته طراحی شده است. پیشبینی می شود در پی افزایش درآمد نفت بخش صنعت تضعیف شود. در حالی که در ایران چنین امری روی نداده است. این در حالی است که به دنبال هر بار افزایش درآمد نفتی شاهد تضعیف بخش کشاورزی در کشور بوده ایم و این بخش بیشترین زبان را متحمل شده است. بدین جهت در مقاله حاضر تلاش می شود تا با بررسی جنبه های گوناگون تأثیر گذاری افزایش درآمد نفتی بر بخش کشاورزی به شناسایی این مشکل در اقتصاد کشور پرداخته شود.در این پژوهش دو روش توصیف و تحلیلی برای دستیابی به هدف های مورد نظر به کار رفته است. بدین منظور، نخست، تحلیل تغییرات ساختاری پس از افزایش درآمد نفتی در چارچوب مدل اصلی بهاری هلندی انجام گرفت و آثار گوناگون بیاری در ایران بررسی شد. سپس به منظور بررسی بیاری پیشگفته در اقتصاد ایران از روش اقتصاد سنجی TSLS (حداقل مربعات دو مرحله ای) و برآورد سیستم معادلات همزمان برای مقطع زمانی ۱۳۴۰ - ۱۳۷۷ استفاده شد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که بیاری هلندی در ایران به صورت پدیده ضد کشاورزی ظاهر شده ولی به دلیل ارتباطات ضعیف بین دو بخش نفت و کشاورزی، اثر افزایش درآمد نفت بر بخش کشاورزی به صورت غیر مستقیم بوده است. همچنین مشخص شد که در ایران یکی از علت های اثر منفی افزایش درآمد نفتی بر بخش کشاورزی افزایش واردات است که در این زمینه سیاست های دولت در برابر افزایش درآمد نفتی نقش مؤثری در میزان اثرگذاری افزایش درآمد نفتی بر بخش کشاورزی داشته است.
