فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بخش‎هایی از رمان بوف کورِ صادق هدایت، آشکارا به برخی مکان‎ها اشاره شده؛ اما واقعیت‌های مکانی آن‌گونه با تمهیدات داستانی درآمیخته و نگارش تأویل‎پذیرانه‎ا‎ی پدید آورده که ماهیت مکان واقعی رویدادها را در هاله‎ای از ابهام پیچیده است و بسیاری را برآن داشته تا گمان کنند «رمان بوف کور فاقد زمان و مکان است»؛ درحالی که بخش گسترده‎ای از فضاهای شبه‎خیالی بوف کور را می‎توان با تکیه بر جغرافیای تاریخی «ری و تهران» بازیافت که گستره تاریخی عهود باستان، سده‎های میانه و دوره صفوی تا قاجار را دربرمی‎گیرد. در این مقاله، با تکیه بر نشانه‎های درون‎متنی اثر و انطباق آن‎ها با جزئیات جغرافیای تاریخی «ری و تهران» نقشه مسیر راوی در مکانی واقعی و عینی بازشناسی شده است. براساس یافته‎های این پژوهش، اجزای مکان در بوف کور را می‎توان در سه مؤلفه مبدأ، مقصد و مسیر حرکت قهرمان به‌سوی گورستان و قلعه بیرون شهر بازیابی کرد که با بازنمایی عناصری تازه درپی ابهام‎زدایی از عنصر مکان در بوف کور صادق هدایت است.