اثر هورمون های BA و NAA بر کشت نوساقه و میزان فنول و فلاونوئید کل در گیاه چای کوهی ( (Stachys lavandulifolia Vahi. در شرایط درون شیشه ای
نویسندگان
1 استادیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا
3 دانشیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا
doi
چکیده
تولید متابولیتهای ثانویه با استفاده از روشهای کشت بافت از جمله کشت سلول و اندامهای گیاهی یک روش جایگزین مناسب برای بهرهبرداری از ترکیبات گیاهی است. با تغییر غلظت هورمونی در محیطهای کشت بافت گیاهی میتوان تولید متابولیتهای ثانویه را از نظر کمی یا کیفی بهبود بخشید. چای کوهی با نام علمی Stachys lavandulifulia، یک گیاه دارویی مهم و بومی ایران است که در مناطق مختلف پراکندگی دارد. در این مطالعه، اثر سطوح مختلف هورمونBA بهتنهایی یا در ترکیب با NAA در شرایط درون شیشه بر نوساقهزائی، میزان فنول و فلاونوئید کل در کشت شاخه بررسی گردید. نتایج حاصل از نوساقهزائی نشان داد که تفاوت معنیداری بین محیط دارای BA بهتنهایی و محیط BA+NAA وجود دارد. بیشترین میزان نوساقه در هر ریزنمونه در تیمار 1/0 میلیگرم بر لیتر NAA بههمراه 6/0 میلیگرم بر لیترBA ، برابر با میانگین 11 عدد نوساقه در هر ریز نمونه، بهدست آمد. اثر عامل NAA و اثر متقابل NAA و BA بر میزان فنول کل در سطح 1 درصد معنیدار بود. بیشترین میزان فنول کل در تیمار 9/0 میلیگرم بر لیترBA و برابر با 04/1 میلیگرم گالیکاسید بر گرم وزن تر بهدست آمد. در بررسی میانگین میزان فلاونوئید کل، تفاوت معنیدار بین محیط دارای BA بهتنهایی و محیط BA+NAA در کشت شاخه مشاهده شد، در محیط بدون NAA میزان فلاونوئید بیشتری برابر با 66/1 میلیگرم کوئرستین بر گرم وزن تر بهدست آمد. برای صفت میزان فلاونوئید کل، بهترین پاسخ از محیطکشت دارای BA بهتنهایی بهدست آمد، در این محیط میزان فلاونوئید کل برابر با 66/1 میلیگرم کوئرستین بر گرم وزن تر بود.