فناوری های جدید نورپردازی و ارتقای حس تعلق شهروندان (مطالعۀ موردی: بدنه های شهری تهران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jhgr.2015.51238
چکیده

حس تعلق، از جمله مفاهیم مهم و مؤثر در ارتباط انسان و محیط است. این مفهوم، ناشی از احساس­های فرد نسبت به مکانی است که با آن ارتباط برقرار می­کند. از نگاه جغرافیای انسانی، حس تعلق، نقشی اساسی در ارزیابی کیفیت محیط و منظر شهری در شهرهای معاصر دارد. عوامل مختلفی از جمله رویکردهای شناختی، احساسی، کالبدی و اجتماعی، حس تعلق و دلبستگی به مکان را به­وجود می­آورند که در این پژوهش، به مفهوم کالبدی- اجتماعی حس تعلق در منظر شهری توجه شده است. امروزه با گسترش زندگی شبانه، مفاهیم مربوط به کیفیت مکان مناظر شهری در شب نیز همانند روز، اهمیت یافته­اند. هدف این پژوهش، ارزیابی رابطة نحوة نورپردازی با یکی از عوامل کلیدی سنجش کیفیت مکان، یعنی مفهوم حس تعلق است و نقش فناوری­های جدید نورپردازی در ارتقای مفهوم کالبدی- اجتماعی حس تعلق و تأثیر آن در تبدیل محیط به شهری انسانی­تر را بررسی می‌کند. به­این­منظور، عوامل فنی و تکنیک­های نورپردازی در 14 نمونه از بدنه­های شهری- که به­صورت خوشه­ای در دو منطقه از شهر تهران انتخاب شدند- ارزیابی شدند. پژوهش از نوع پیمایشی است که در آن، برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه بهره گرفته شده است و سپس داده­ها با استفاده از نرم­افزار SPSS و آزمون همبستگی تحلیل شده­اند. یافته‌ها نشان­دهندة آن است که به­کارگیری فناوری‌های جدید نورپردازی در رونق معماری شبانه و درنتیجه، ارتقای حس تعلق شهروندان تهرانی سهم بسزایی دارد.