طراحی الگوی رابطه تنیدگی و رفتار شهروندی سازمانی: فراتحلیلی بر نقش تعدیل کننده ویژگی های نمونه پژوهش
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان
2 استادیار، گروه مدیریت دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار گروه مدیریت دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
از همان روزهای اولیه شکلگیری مدیریت، تلاش برای بهبود عملکرد بهعنوان یک اصل اساسی مورد توجه بوده است و این مسأله هر روز ابعاد گستردهتر و جدیدتری پیدا می-کند. امروزه رفتارهایی فراتر از شرح شغل و شرایط احراز مشاغل مورد انتظار است. رفتارهایی با عناوین مختلف همچون؛ رفتارهای فرانقشی، عملکرد زمینهای، رفتارهای نوآورانه یا خودجوش و یا رفتار شهروندی سازمانی. از طرف دیگر مطالعات نشان داده تنیدگی مانع بروز اینگونه رفتارهاست. در همین راستا، ارائه راهکارهایی برای کاهش تنیدگی و به تبع آن افزایش رضایتمندی کارکنان و بروز رفتارهای شهروندی سازمانی، شناسایی عوامل موثر بر این رفتارها جهت حفظ، افزایش و تقویت آنها از مهمترین اقدامات برنامهریزان و تصمیمگیران سازمانی است. رویکرد فراتحلیلی این پژوهش سعی دارد عوامل تعدیلگر موثر بر رابطه تنیدگی و رفتارهای شهروندی را مورد شناسایی و بررسی قرار دهد. جامعه آماری این پژوهش کلیه مطالعات منتشر شده در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی است که رابطه تنیدگی و رفتار شهروندی را بررسی نمودهاند. مجموعاً 169 پژوهش با تعداد 893 اندازهاثر مورد شناسایی و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان میدهد که پنج مورد از عوامل تعدیلگر مربوط به ویژگیهای نمونه (نوع شغل، نوع سازمان، نقش و جایگاه سازمانی، نوع کارکنان و تعداد جامعه آماری) رابطه تنیدگی و رفتار شهروندی را تحت تأثیر قرار دادهاند.
