آرش سیاوش کسرایی و میدان ادبی ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه گلستان
2 دانشگاه گلستان
doi
چکیده
پیر بوردیو شیوه نوینی برای تحلیل متن در جامعه شناسی ادبیات دارد. به نظر اوهر فرد در طول زندگی خود با میدانهای متفاوت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی درگیر است و حرکتهایی که در درون این میدانها رخ میدهد، آگاهانه و ناآگاهانه بر زندگی او تأثیر میگذارند.یکی از این میدانها، میدان ادبی است. بر اساس اصول بوردیو اثر ادبی هرچند متأثر از میدانهای گوناگونی است که نویسنده و خواننده به عنوان تولیدکنندگان معنا با آن درگیرند، اما یک متن زمانی ارزش ادبی مییابد که بیشترین وابستگی را به میدان تولید ادبی داشته باشد و چون درونیترین مسأله در میدان ادبی فرم آن است، به میزانی که یک اثر فرم مدارتر باشد و با سایر میدانها ارتباط کمتری داشته باشد از ارزش بیشتری برخوردار است.حماسه آرش کمانگیر سیاوش کسرایی نخستین و معروفترین بازآفرینی این اسطوره در میدان ادبی ایران است، تحلیل این منظومه به شیوه بوردیو نشان میدهد چون این منظومه از اصل بیغرضی تبعیت نمیکند، در بسیاری بخشها به سمت سایر میدانها لغزیده و از ارزش ادبی آن کاسته شده است. در این بخشها کلمات و مضامینی وارد شده که بیش از آنکه توانایی ایجاد یک فضای جدید را داشته باشند همچون عنصری زاید در شعر ظاهر شده و اثر را از ناب بودن محروم کردهاند، کلماتی چون خلق و توده و مضامینی چون ستایش کار و زندگی در کنار حذف عناصر متافیزیکی و قوم پرستانه نشاندهنده تأثیر میدان مارکسیستی در این اثر میباشد.