تبیین پارادایم ایرانی عدالت شهری و سنجش میزان تحقق‌پذیری آن در طرح‌های شهری (مورد مطالعه: محله‌ی فرحزاد تهران)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 استاد تمام دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2024.279029.2997
چکیده

از دیرباز، تأویل معنای ماهوی عدالت و نحوه‌ی تبلور آن در جوامع، مورد توجه اندیشمندان حوزه‌های گوناگون (فلسفه، اقتصاد، حقوق، جامعه شناسی و شهرسازی) بوده است. با این وجود، قرن بیست و یکم به عنوان، مبنای تکوین ساختاری عادلانه برای محیط‌های شهری به‌شمار می‌رود. بسط این رویکرد، ضرورت بازخوانی اندیشه‌های غربی، تقریر پارادایم جهانی عدالت شهری و تطبیق آن با ریشه‌های بومی و اسلامی را در شهر ایرانی ایجاب می‌نماید. بر این اساس، پژوهش با هدف تبیین پارادایم ایرانی عدالت شهری، بر مبنای ابعاد چهارگانه‌ی عدالت (ماهوی، صوری، توزیعی و ساختاری) و با تمرکز بر مولفه‌های قانون، اخلاق و مدنیت در شهری ایرانی صورت پذیرفته است. امکان‌سنجی تحقق پارادایم تدوین شده؛ در قالب محله‌ی فرحزاد تهران انجام شده است. روش تحقیق مورد استفاده، توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها به صورت اسنادی و میدانی (مصاحبه و پرسش‌نامه) بوده است. جامعه‌ی آماری، متشکل از ساکنین و کاربران فرحزاد می‌باشد. یافته‌های حاصل، در نرم‌افزار SPSS و بر مبنای آمار توصیفی (گویه‌های کیفی، میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون تی‌تک نمونه‌ای و هم‌بستگی پیرسون) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های حاصل از آزمون تی‌تک نمونه‌ای و تحلیل هم‌بستگی پیرسون، نمایان‌گر عدم تحقق و نیاز به اجرای پارادایم ایرانی عدالت شهری از دیدگاه شهروندان می‌باشد.