تحلیل اسطوره‌شناختی عَروس گولِی، از آیین‌های باروری گیلان

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

doi
چکیده

اسطوره‌های سراسر دنیا شباهت‌های زیادی با هم دارند و بدان‌خاطر، همه یا اغلب اساطیر جهان را می‌توان ذیل چند الگو جمع و طبقه‌بندی کرد. آیین‌های رایج در جامعه از جملۀ حوزه‌هایی‌اند که در آنها می‌توان به دنبال اسطوره‌ها گشت، و بعد از شناختِ جنبه‌های اساطیری، آنها را با هم مقایسه کرد. آیین‌های نوروزی ایران، که شکلهای مختلفی در سراسر کشور دارند، رسوباتی از چندین اسطوره در خود نهان دارند که یکی از آنها اسطورۀ باروری و ایزد نباتی است. این اسطوره در ایران نمودهای بسیاری دارد که سیاوش یکی از آنهاست. این مقاله بر آن است که در آیین عروس‌گولی گیلانی، نشانه‌ها و عناصری وجود دارد که در اسطوره‌های باروری سایر ملل گزارش شده است، یعنی این نشانه‌ها احتمال این را که عروس‌گولی یک اسطورۀ باروری است، تقویت می‌کند و آن را شایستۀ بررسی بیشتری می-داند. در این مقاله سعی شده است ضمن معرفی اسطورۀ باروری، و آیین عروس‌گولی در ایران، دو نمونه مصری و یونانی اسطورۀ باروری و یک نمونۀ عروس‌گولی غیرگیلانی با عروس‌گولی گیلانی مقایسه شود. نشانه‌شناسی اسطورۀ باروری و عروس گولی، تطبیق و بررسی نشانه‌ها با هم، ذکر ویژگی‌های ایزد نبات در اساطیر ایرانی، و مقایسه عروس‌گولی با رپیهوین و سیاوش از قسمت‌های دیگر مقاله است.