اثر ادراک از ادغام ICT در فرایند آموزش بر پذیرش و کاربردICT در یادگیری: نقش واسطه‌ای باورها، نگرش و نیت کاربرد ICT دانشجویان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی و آموزش، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران

2 گروه روان‌شناسی و آموزش، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران

3 کارشناس سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی سیرجان، ایران

doi
10.22061/tej.2022.7779.2574
چکیده

پیشینه و اهداف: شواهد پژوهشی نشان می­دهد فناوری به‌طور مؤثری در کلاس­های درس به‌کار برده نمی­شود و اساتید زیادی هستند که احساس می­کنند آمادگی به‌کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات را ندارند. این واقعیت یک اعلام خطر برای اساتید است؛ زیرا کاربرد فناوری در کلاس درس به‌طور بی­صدا و خاموش بر فرایندها و پیامدهای آموزشی تأثیر می­گذارد. این بدین معناست که فناوری به‌گونه‌ای مثبت نمرات درسی را که نشانگر اصلی در جنبش پاسخگویی در طی سه دهة اخیر هستند تغییر نمی­دهد؛ بلکه فناوری، درگیری فراگیران را که یکی از وظایف اصلی آموزش و پرورش یادگیرندگان است، به‌طور مثبت افزایش می­دهد. از جمله بازیگران اصلی در هرگونه ادغام مؤثر فناوری در فرایند آموزشی، اساتید هستند. ICT فرصتی برای اساتید فراهم می­کند تا محیط­های جدید و نوین مجازی را برای یادگیرندگان فراهم کنند و امیدوارند بتوانند فرایند یادگیری را تحریک و تقویت کنند. از نظر حرفه­ای، از اساتید انتظار می‌رود، از امکانات فناوری برای حمایت از آموزش مؤثر و فعالیت­های مرتبط استفاده کنند. با برجسته­تر شدن نقش فناوری در آموزش و یادگیری، خواسته­ها از اساتید برای استفاده از فناوری در انجام وظایف خود نیز برجسته خواهد شد. ادغام فناوری به‌عنوان ترکیب فناوری با راهبردهای آموزشی و یادگیری به‌منظور برآورده کردن استانداردهای برنامة درسی و اهداف یادگیری هر درس است. از جمله مواردی که باید به آن توجه شود اثر ادغام فناوری در آموزش توسط اساتید بر پذیرش و کاربرد فناوری در یادگیری توسط دانشجویان است که می­تواند موجب تسهیل یادگیری دانشجویان شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش ادراک دانشجو از ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در فرایند آموزش توسط اساتید بر پذیرش و کاربرد ICT جهت یادگیری انجام گرفت. همچنین نقش واسطه­ای باورها، نگرش و نیت دانشجو در رابطه بین ادراک دانشجو از ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایند آموزش توسط استاد و کاربرد واقعی فناوری اطلاعات و ارتباطات برای یادگیری مورد بررسی قرار گرفت.روش‌ها‌: این پژوهش، یک روش تحقیق همبستگی بود. یک نمونه 201 نفری از دانشجویان دانشگاه­های آزاد و پیام نور به روش نمونه­گیری خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شدند و داده­های مورد نیاز به کمک پرسش‌نامه TAM و مقیاس ادراک دانشجویان از ادغام ICT در فرایند آموزش جمع­آوری شد. داده­ها نیز با روش تحلیل مسیر تحلیل و بررسی شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر مستقیم ادراک دانشجویان از ادغام و کاربرد ICT در فرایند آموزش توسط اساتید بر نگرش، سهولت و سودمندی ادراک شده ICT برای یادگیری مثبت و معنی­دار و بر کاربرد واقعی ICT برای یادگیری منفی و معنی­دار است؛ اما بر نیت رفتاری کاربرد ICT برای یادگیری اثر معنی‌داری نداشت.  همچنین نتایج نشان داد نیت رفتاری کاربرد ICT برای یادگیری، نگرش نسبت به کاربرد  ICTبرای یادگیری، سهولت و سودمندی ادراک شده کاربرد ICT برای یادگیری نقش واسطه­ای مثبت و معنی­داری در رابطه بین ادراک دانشجو از ادغام ICT در فرایند آموزش توسط استاد و کاربرد واقعی ICT برای یادگیری توسط دانشجو داشتند.نتیجه‌گیری:  بنابر نتایج، سهولت و سودمندی ادراک شده کاربردICT  برای یادگیری توسط دانشجو می‌تواند اثر ادراک دانشجو از ادغام و به‌کارگیریICT در فرایند آموزش توسط مدرس را بر کاربرد واقعی ICT برای یادگیری توسط دانشجو تسهیل کند.