بررسی پاره‌ای از مسائل پزشکی در آثار نظامی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

حکیم نظامی گنجه‌ای بزرگترین داستان‌سرا و نامیترین قصه­پرداز تاریخ ادب پارسی است. گسترۀ دانش و اطلاعات او سبب شده است تا آثار او نه تنها از نظر ادبی و هنری که جنبه­های علمی و اجتماعی نیز درخور بررسی و پژوهش باشد. هرچند این موارد در برابر آفتاب درخشان آفرینش­های ادبی – هنری او مجالی برای خودنمایی نیافته­اند، با این همه تأمل و دقت در آنها، زوایای دیگری از توانایی و قدرت نظامی را بر ما آشکار می­سازد. در این مقاله برخی از مسائل پزشکی که در آثار نظامی بدانها اشاره شده، از رهگذر مقایسه با کتابهای مهم پزشکی– دارویی کهن، مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است. این مقایسه و تطبیق با بهره­گیری از کتابهایی چون قانون، هدایه المتعلمین فی­الطب، الابنیه عن حقایق الادویه و ... انجام شده و در آخر به این نتیجه رسیده است که وسعت آگاهی و دانش نظامی از علم پزشکی درخور توجه و تأمل است و چه بسا او این اندوخته­ها را به طور مستقیم از کتب طبی گذشته به دست آورده باشد.