تحلیلی بر نقش مذهب در توسعة گردشگری مذهبی
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه ارومیه
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان
3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/jhgr.2015.51220چکیده
گردشگران مذهبی، گردشگران فرهنگی هستند که برای زیارت اماکن، آثار و یادمانهای مذهبی، انجام اعمال مذهبی، آموزشهای دینی و گذراندن اوقات فراغت در مکانها و مراکز مذهبی جهان سفر میکنند. این پژوهش به نقش مذهب در توسعة گردشگری مذهبی میپردازد. نوع تحقیق، کاربردی و روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی است. جامعة آماری، کلیة گردشگران داخلی و خارجی به زیارتگاه چکچک است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، از روشهای آمار استنباطی مانند ضریب رگرسیون، تحلیل واریانس و تحلیل مسیر و برای ارائة راهکارها از مدل تحلیلی سوات استفاده شده است. بر اساس نتایج تحلیل مسیر، متغیرهای وجود اماکن زیارتی زرتشتیان با میزان 822/0 و پایبندی به آیینهای مذهبی با میزان 752/0 بیشترین تأثیرها را در توسعة گردشگری مذهبی در شهرستان اردکان داشتهاند. همچنین نتایج مدل رگرسیون خطی ساده، برابر با 652/0 است؛ یعنی به ازای افزایش تعداد گردشگران، ساختار فضایی توسعة این شهرستان نیز افزایش مییابد. به عبارت دیگر، افزایش تعداد گردشگران، موجب بالا رفتن توسعه و افزایش میزان شاخصهای اقتصادی آن در شهرستان اردکان میشود. همچنین ضریب همبستگی چندگانه (R) محاسبة رابطة اعتقادات مذهبی و توسعة اماکن زیارتی و مقدسه را با میزان 812/0 تأیید میکند که نشان میدهد 2/61 درصد از تغییرات توسعة اماکن زیارتی و مقدسه، ناشی از اعتقادات مذهبی است. به عبارت دیگر، در مناطقی که اماکن دینی و مذهبی دارند، سطح توسعة گردشگری مذهبی بسیار بالاتر است. در نهایت، راهبردهایی چون تلاش در جهت احداث تأسیسات و تجهیزات رفاهی در اماکن زیارتی، استفاده از جشن مهرگان بهعنوان فرصتی برای ارسال پیام صلح و دوستی ایرانیان به جهان، تبلیغات گسترده برای جذب گردشگران و استفاده از درآمدهای مکانهای زیارتی برای بهسازی و حفاظت از آنها، سبب توسعة گردشگری مذهبی در شهرستان اردکان و استان یزد میشود.