تحلیل ساختاری یک بیت دشوار از دیوان حافظ
نویسندگان
1 دانشگاه کاشان
doi
چکیده
این مقاله به تحلیل ساختاری بیت: عبوس زهد به وجه خمار ننشیند مرید خرقه دردیکشان خوشخویم از ابیات دشوار دیوان حافظ، میپردازد. این گفتار، طی بحثی طولانی با بهرهگیری از همه کوششهای پیشین در شرح بیت مذکور، سرانجام، این معنایکلی را برای این بیت به دست میدهد: ترشروی پارسایی با پرداخت قیمت شراب اندک که مایه خمارآلودگی و نشانه ناپاکبازی است، از بدخویی دست برنمیدارد و آرام نمیگیرد؛ آری برای این منظور، باید قیمت بیشتری بپردازد و این قیمت، چیزی نیست جز پاکبازی درترک زهد ریا تا مرز خرقه گرو باده نهادن. از این رو، من مرید خرقه زهد نیستم، بلکه مرید خرقه دردیکشانخوشخویم; همان خرقهای که این آزادمنشان، در عین بی چیزی، به پاکبازی تمام، گرو باده مینهند و باز، دامنخوشخویی را از کف نمیدهند.