فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گزاره قالبی یکی از عناصر ساختاری قصّه‌های عامیانه است. این مقاله درباره تحلیل جایگاه این عنصر در قصّه امیرارسلان است. نخست مفهوم این اصطلاح در حوزه شعر و ادبیّات شفاهی روشن می شود، آن‌گاه دسته‌بندی نقشگرا از گزاره‌ها (گزاره‌های سازنده روند خطّی داستان، شکل دهنده به فضای داستان و گفت وگویی) ارائه می‌گردد، سپس با تحلیل زیرمجموعه‌های این سه گروه کلّی، تأثیر کمّی و کیفی عواملی چون سنّت ادبی، سنّت نقّالی، نقّال، مخاطب، کاتب، زمینه اجتماعی و بعضی از دیگر مسائل وابسته به آفرینش این اثر نشان داده می شود. از این میان، می‌توان به تأثیر بسیار نثر فنّی و متون حماسی و بزمی، غلبه قطب استعاری زبان و شاعرانگی متن و تأثیر آشکار مخاطب و نویسنده قصّه (ناصرالدّین‌شاه و فخرالدّوله) بر روند آفرینش قصّه اشاره کرد.