مقایسه‌ی تطبیقی نقش ادراکات اعتباری در تحقق عدالت فضایی از نظر علامه طباطبایی و جان رالز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 استادیار گروه الهیات، معارف و فلسفه اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

3 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2023.346470.3734
چکیده

عدالت، از بنیادی‌ترین واژه‌های اجتماعی و از اصول مسلّم نظام‌های الهی است که دستیابی به آن از اهداف ثابت همه خیزش‌های مردمی و وعده همه نظام‌های اجتماعی در هنگام جذب آراء اقشار مختلف مردم به خود است، اما سؤال این است که عدالت مقوله‌ای بدیهی است یا اعتباری؟ در هر یک از این دو حالت نگاه به این مقوله با یکدیگر متمایز و در نتیجه دارای برداشت و آثار متفاوتی خواهد بود، علامه در ذیل بحث‌های مرتبط با اعتباریات به برخی از اصول نظام‌های اجتماعی از جمله عدالت پرداخته و با تکیه بر مبانی فلسفی و حکمی خود آنها را تبیین نموده است. در فلسفۀ غرب نیز جان رالز، فیلسوف آمریکایی معاصر و از چهره‌های شاخص فلسفه سیاسی و اخلاق، علاوه بر آزادی و برابری، دغدغۀ عدالت هم در ذهنش ریشه دوانده بود که موجب خلق آثار مهم وی گردید. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی سعی کرده است دیدگاه هر دو فیلسوف در باب ادراکات اعتباری و اعتباریات را بررسی نموده و نیز تأثیر این اعتبارگرایی‌ها بر نظریۀ عدالت‌ را تبیین کند.