کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی در انتخاب مناسب‌ترین فرآیند تصفیه فاضلاب برای مناطق روستایی (مطالعه موردی روستای سلیمانی- فیروزه)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آب و فاضلاب، موسسه آموزش عالی لامعی گرگانی ، گرگان ، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناس ارشد محیط زیست، شرکت آب و فاضلاب روستایی خراسان رضوی، مشهد، ایران.

4 دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.

5 استادیارگروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.

doi
10.22038/jreh.2016.7088
چکیده

زمینه‌و‌هدف: تصمیم‌گیری در مسائل مهندسی محیط زیست به‌خاطر وجود عوامل فنی، زیست - ‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی بسیار کار پیچیده‌ای است و پیدا‌ کردن مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار، یکی از دغدغه‌های پژوهشگران بوده ‌است. استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، به‌طور گسترده‌ای به منظور انتخاب مهم‌ترین متغیرها در بهینه‌سازی روش‌های مختلف تصفیه فاضلاب رو به افزایش است، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی متغیرهای تأثیرگذار با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و انتخاب بهترین روش تصفیه فاضلاب (روستای سلیمانی) انجام شد. روش‌کار: این مطالعه توصیفی - تحلیلی با رویکرد کاربردی در سال 1394 در روستای سلیمانی از توابع شهرستان فیروزه در استان خراسان رضوی با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین گزینه برتر انجام شد. این روش با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice مورد ارزیابی قرار گرفت. در این راستا پس از در ‌نظر گرفتن عوامل مؤثر و متأثر، 3 معیار و 15 زیرمعیار انتخاب و سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، فرآیندهای تصفیه فاضلاب شامل لجن فعال، دیسک‌های بیولوژیکی چرخان، هوادهی با بستر گسترده و وتلند زیرسطحی اولویت‌بندی شد. یافته‌ها: نتایج وزن‌‌دهی در روش‌های وتلند، دیسک‌های بیولوژیکی چرخان، هوادهی با بستر گسترده و لجن فعال به‌ترتیب 0/36، 0/28، 0/2 و 0/15 به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: در حال حاضر برای مناطق روستایی معیارها و محدودیت‌های اقتصادی، بیشترین تأثیر را بر روی تصمیم‌گیری نهایی دارند. از میان گزینه‌های مورد بررسی، روش وتلند زیرسطحی مناسب‌ترین روش تصفیه فاضلاب برای منطقه می‌باشد.