بسترهای ژئوپلیتیکی قاچاق کالا و ارز با تأکید بر بازارچه‎های مرزی (مطالعۀ موردی: استان کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

2 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

4 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/jhgr.2014.51253
چکیده

اقدامات تجاری پویا و بازارچه‎های مرزی، می‎توانند نقش اساسی و بسیار مؤثری در ترقی و پیشرفت و همچنین، توسعۀ پایدارِ اقتصاد نواحی مرزی و بهبود استانداردهای زندگی مردم، کاهش فقر، توزیع مناسب درآمدها، ایجاد روابط دوستی و جلوگیری از مهاجرت و به‎خصوص کاهش و حتی جلوگیری از جریان قاچاق کالا و ارز ایفا کنند. در بازارچه‎های مرزی کرمانشاه مبادلاتی زیادی انجام می‎گیرد. جریان قاچاق کالا و ارز در کنار سایر گونه‎های قاچاق، ازجمله فعالیت‎های مافیایی است که مخاطرات انسانی و مشکلات بی‎شماری را در مقیاس‎های گوناگون برای مکان و جوامع به‎ارمغان آورده است. این نوشتار درصدد است نقش بازارچه‎های مرزی کرمانشاه را درثبات اقتصادی و امنیتی مرتبط با جریان قاچاق در این استان، به‎ویژه در مناطق مرزی بررسی کند. سؤال اصلی پژوهش این‎گونه مطرح شده است که آیا ایجاد بازارچه‎ها، ثبات اقتصادی و امنیتیِ مناطق مرزی را به‎همراه دارد و زمینۀ کاهش قاچاق را فراهم می‎آورد؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش پژوهش تحلیلی ـ توصیفی بهره‎جویی شده است. جمع‎آوری اطلاعات و داده‎ها نیز میدانی (پرسشنامه) و کتابخانه‎ای است، استفاده از نمودار و تحلیل داده‎ها، زمینۀ شکل‎گیری پاسخ نهایی و نتیجه‎گیری را فراهم آورده است. نتایج پژوهش بیان می‎کند که مجموعه عوامل ژئوپلیتیکی نامناسبی در مناطق مرزی وجود دارد که همانند بازارچه‎های مرزی، زمینۀ قاچاق کالا و ارز را فراهم کرده است. امنیت و ثبات اقتصادی نیز در این مناطق وجود ندارد و اغلب، سرمایه‎گذاری برای حل مشکل بیکاری درکانون توجه نیست.