تبیین جغرافیایی بنیادهای هویت در مقیاس محلی
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران
2 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران
3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران
4 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2014.51224چکیده
دو رکن اصلی جغرافیا را انسان و مکان شکل میدهد؛ بهگونهای که برخی جغرافیدانان از جغرافیا با عنوان علم مکانها یاد میکنند. بحث دربارۀ هر مکان، اغلب در سه مقیاس جغرافیایی، یعنی محلی، ملی و جهانی مطرح میشود؛ زیرا در هر مقیاس، مجموعۀ متنوعی از پیوندها و شبکههای ارتباطی یا فرایندهای اجتماعی جریان دارند. برخلاف رشتههای دیگر علوم انسانی، «هویت» در علم جغرافیا حاصل تعاملات متقابل بین انسان و مکان زندگی اوست. از این رو باید ضمن تبیین جغرافیاییِ این پدیده، مؤلفههای تأثیرگذار بر آن شناسایی شوند. «تبیین جغرافیایی» چیزی نیست جز توضیح و تفسیر دربارۀ «چرایی» یا «چگونگی» ظهور یک پدیده یا رخداد جغرافیایی و نتایج حاصل از آن. این نوشتار در راستای پرداختن به تبیین جغرافیایی بنیادهای هویت در مقیاس محلی، بر این نکته تأکید میورزد که «چرا» و «چگونه»، «جغرافیا» بر شکلگیری «هویت» در «مقیاس محلی» تأثیر میگذارد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که نهتنها هویت هر مکان در مقیاس محلی (روستا، محله، شهر و ناحیۀ جغرافیایی)، بهدلیل آنکه از عناصر کالبدی و کارکردی ویژۀ خود تشکیلشده «منحصربهفرد» است، بلکه «هویت ساکنان» این مکانها نیز جدا از«هویت مکان» آنها نیست. پژوهش پیش رو از نوع کاربردی است که با بهرهگیری از روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی صورت پذیرفته است.