تحلیل تطبیقی شاخصهای توسعۀ پایدار شهر بم بعد از زلزلۀ سال 1382 با سایر نواحی شهری کشور
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران
2 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
3 کارشناسارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران
doi
10.22059/jhgr.2014.51262چکیده
امروزه نظامهای مدیریت و برنامهریزی شهری، در تلاشاند از طریق رصد تحولات توسعۀ شهری، برنامههای توسعه را به سمت پایداری قویتر هدایت کنند. پایش تغییرات نظام شهری و تحولات ابعاد پایداری توسعۀ شهری، زیربنایی برای تحقق اهداف ارزشمند توسعۀ پایدار شهری شمرده میشود. در این میان شهر بم پس از زمینلرزۀ 1382، نسبت به سایر شهرهای کشور با تغییرات گستردهای در زمینههای فیزیکی، اقتصادی ـ اجتماعی و زیستمحیطی، همراه بوده است. بنابراین ارزیابی تحولات توسعۀ این شهر در مقایسه با وضعیت شاخصهای پایداری سایر نقاط شهری کشور، ضروری به نظر میرسد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل ابعاد پایداری شهر بم و مقایسۀ آن با شاخصهای پایداری شهری در سطح ملی است. با عنایت به هدف پژوهش، فرضیۀ اصلی تحقیق اینگونه مطرح شده است: به نظر میرسد بین ابعاد پایداری توسعۀ شهر بم و سایر نقاط شهری کشور، تفاوت معناداری وجود دارد. در راستای آزمون فرضیۀ پژوهش، دادههای مورد نیاز از سرشماریهای عمومی بهدست آمده است و با استفاده از آزمون ناپارامتری علامت، تحلیلهای لازم روی دادهها انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد، شهر بم به لحاظ شاخصهای پایدار شهری نسبت به متوسط نظام شهری کشور، وضعیت مطلوبتری دارد و بهطور کلی در ردیف شهرهای پایدار شمرده میشود. تحلیلهای آماری نشان داد، شهر بم به لحاظ شاخصهای اجتماعی و زیستمحیطی در مقایسه با پایداری شهرها در گسترۀ ملی، از وضعیت پایدارتری برخوردار است، اما در بعد اقتصادی، مقادیر شاخصهای پایداری شهر بم تفاوت معناداری با مقادیر متوسط شاخصهای پایداری اقتصاد شهری کل کشور ندارد و پایداری این بعد در مقایسه با ابعاد اجتماعی و محیطی پایداری شهر بم کمتر است.