آثار کلان اقتصادی و بخشی مهاجرت نیروی کار متخصص و غیر متخصص در کشور ایران 

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشته اقتصاد، دانشگاه ارومیه

2 دانشیار دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه

3 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

مهاجرت افراد تحصیل­کرده­ و ­متخصص از کشورهای کمتر توسعه یافته به کشورهای صنعتی پیشرفته همواره آثار زیانبار اقتصادی، علمی، فرهنگی و اجتماعی برای این کشورها به جای گذاشته ­است.­ لذا، مسئله مهاجرت این قشر مورد توجه سیاستگذاران است و سیاستگذاریهای مختلفی برای جذب و حفظ آنها صورت می­گیرد. جمهوری اسلامی ایران طی دهه­های اخیر از این مشکل مستثنا نبوده است. ادامه روند مهاجرت بر خلاف سیاستهای دولت است و دستیابی به رشد اقتصادی مطلوب را با مشکل مواجه می­کند. بنابراین، با توجه به اهمیت پیامدهای ناشی از مهاجرت، در مطالعه حاضر آثار کلان و بخشی مهاجرت نیروی کار از کشور با استفاده­ از مدل پروژه ­تحلیلهای تجارت جهانی از­ مدلهای تعادل­عمومی­ محاسبه پذیر بررسی شده است. با این هدف دو سناریوی افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر و غیر ماهر به­صورت جداگانه تعریف شده است. نتایج مطالعه نشان داد که مهاجرت نیروی کار، اعم ­از ماهر و غیر ماهر، موجب کاهش رشد اقتصادی، سرمایه­گذاری و نرخ بازگشت سرمایه در سطح کلان می­شود. این امر همچنین تولید بخشهای مختلف اقتصادی­ را کاهش می­دهد. از سویی، افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر سطح دستمزدهای نیروی کار را در کل افزایش می­دهد و در مقابل، قیمت سرمایه را که شامل سرمایه فیزیکی، منابع طبیعی و زمین است، کاهش می­دهد. به­علاوه، با افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر تقاضای عوامل تولید در بخشهای کشاورزی و صنعت کاهش می­یابد و با توجه به امکان جانشینی عوامل تولید، این امر موجب انتقال سرمایه ­و نیروی کار غیر ماهر به بخش خدمات می­شود.