شناسایی و ارزیابی گستره های فضایی فقر شهری در شهر یزد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، ایران
2 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2014.51230چکیده
محیطهای شهری، سیستمهای پیچیده با پدیدههای پیچیده، روابط و تعاملات متعدد بین اجزا هستند. فقر نیز یکی از این پدیدههای پیچیده است که طی دهههای اخیر در مراکز شهری مهمترین معضل اجتماعی ـ اقتصادی محسوب میشود و بهواسطۀ اثرهای سوء آن، جلوگیری از گسترش این پدیده، شناخت دقیق پهنههای فقیر در شهرها را طلب میکند. در همین راستا، این پژوهش با شناخت دقیقتر وضعیت تبلور فضایی فقر در محلات شهر یزد، در پی یافتن راهکارها و برنامهریزیهای اصولی بهمنظور انتخاب گامهای سنجیده است تا ضمن کاهش معضلهای موجود، با گشایش دریچههای جدید به بحث فقر شهری، زمینه را برای سیاستگذاران، برنامهریزان و مدیران شهری در تصمیمگیریهای مربوط به کاهش مشکلات فقر و محرومیت در محلات شهری، فراهم کند. نوشتار حاضر از نظر هدف رویکردی کاربردی ـ توسعهای را در پیش گرفته است و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی بهشمار میرود که پس از تشریح مفهوم فقر و فقر شهری با روش کتابخانهای، بهکمک دادههای بلوکهای آماری سال 1385 با محاسبۀ 15 شاخص در قالب سه متغیر عمدۀ اقتصادی، اجتماعی و کالبدی، به شناخت و تحلیل توزیع فضایی فقر در محلات شهر یزد اقدام کرده است. برای دستیابی به هدف فوق، محلات شهری با استفاده از روشهای ویکور و آنتروپی شانون سطحبندی شدند و پس از آن نقشۀ توزیع فقر ترسیم شد. نتایج حاصل نشان میدهد که 2/12 درصد از محلات شهر یزد خیلی فقیر، 5/19 درصد فقیر، 8/26 درصد متوسط، 6/36 درصد مرفه هستند و فقط 9/4 درصد در سطح خیلی مرفه قرار دارند.