ارائه سناریوهای آینده آموزش عالی کشور با استفاده از روش نقشه شناختی فازی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد آینده پژوهی، دانشکده مدیریت علم فناوری و نوآوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر
2 دانشیار دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر
doi
چکیده
هدف اصلی این پژوهش شناسایی پیشرانهای آینده آموزش عالی و تدوین سناریوهای آینده آموزش عالی کشور در افق بیست سال آینده کشور بود و به همین منظور فهرست اولیه عوامل کلیدی اثرگذار بر آینده آموزش عالی کشور از طریق مرور ادبیات داخلی و بررسی سناریوهای آموزش عالی برخی از کشورهای خارجی به دست آمد و ضمن پرسش از تعداد سیزده نفر از خبرگان حوزه آموزش عالی درباره چگونگی اثرگذاری و اثرپذیری این عوامل، محورهای سناریو از بین عوامل کلیدی اثرگذار و دارای عدم قطعیت شناسایی شدند. در گام بعدی با استفاده از فرایند تحلیل حساسیت نقشه شناختی فازی، رفتار عوامل کلیدی در ازای حالات مختلف پیشرانهای شناسایی شده سنجیده و روایتهای سناریوها تدوین شد. خروجی این فرایند شامل شناسایی عوامل «جهانی شدن» و «آموزش عالی مبتنی بر تقاضای بازار» بهعنوان محورهای سناریو و ارائه چهار سناریو برای آینده آموزش عالی کشور بود. در هرکدام از این سناریوها عوامل مختلف اثرگذار بر آینده آموزش عالی بررسی و تشریح شدند که می توان به مأموریت آموزش عالی، تأمین مالی، کاربرد فناوری، تغییرات جمعیتی، نیاز جامعه به آموزش عالی، جهانی شدن و تقاضای بازار اشاره کرد. ویژگی این پژوهش در ارائه نگاه سناریویی و ایجاد قابلیت تصمیم گیری و برنامهریزی به اقتضای تصاویر مختلفی است که ممکن است در آینده رخ بدهند. در انتها نیز بر مبنای ویژگیها و شرایط حاکم بر هر سناریو، جدولی از سیاستهای پیشنهادی آموزش عالی به اقتضای هر سناریو ارائه شده است.
