بررسی نقش و تاثیر فراوانی منابع طبیعی در رابطه بین توسعه مالی و سرمایه گذاری سبز

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد مالی و انرژی و عضو هیات علمی دانشگاه مازندران

doi
10.30473/egdr.2025.71825.6871
چکیده

سرمایه‌گذاری سبز به‌عنوان ابزاری کلیدی برای دستیابی به رشد اقتصادی و توسعه پایدار و مقابله با تغییرات اقلیمی، در اقتصادهای وابسته به منابع طبیعی با چالش‌های خاصی مواجه است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر توسعه مالی بر سرمایه‌گذاری سبز با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌کننده فراوانی منابع طبیعی در 133 کشور در حال توسعه غنی از منابع طی دوره 1990 تا 2021 انجام شد. تحلیل روابط غیرخطی و شناسایی آستانه‌های تأثیرگذاری در این تحقیق با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانل (PSTR) انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که رابطه میان توسعه مالی و سرمایه‌گذاری سبز ساختاری دو رژیمی دارد که حد آستانه رانت منابع طبیعی در آن حدود 3.22 درصد تولید ناخالص داخلی است. در رژیم اول (سطوح پایین رانت منابع)، توسعه مالی، رانت منابع، کیفیت نهادی، سرمایه انسانی، تولید ناخالص داخلی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی همگی اثر مثبت و معناداری بر سرمایه‌گذاری سبز دارند. در مقابل، در رژیم دوم (سطوح بالای رانت منابع)، اثر توسعه مالی و رانت منابع تضعیف شده و حتی منفی می‌شود که با فرضیه نفرین منابع همسو است. با این حال، کیفیت نهادی، سرمایه انسانی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در این شرایط اثرات مثبت قوی‌تری نشان می‌دهند و می‌توانند بخشی از پیامدهای منفی وفور منابع را خنثی کنند. یافته‌ها بیانگر آن است که گذار موفق به اقتصاد کم‌کربن در کشورهای وابسته به منابع، مستلزم ترکیب توسعه مالی با ارتقای کیفیت نهادی، تنوع‌بخشی اقتصادی، تقویت سرمایه انسانی و جذب مؤثر سرمایه‌گذاری خارجی است.