بررسی رتبهبندی نواحی شهری مبتنی بر برخورداری از شاخص های کمی و کیفی مسکن (مورد مطالعه: شهر دامغان)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
3 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران.
doi
10.22034/jprd.2024.61306.1090چکیده
ارزیابی کیفیت مسکن در سطح نواحی شهری، ابزار راهنمایی برای شناخت وضعیت کیفیت مسکن و از سوی دیگر، تبیینکننده نواحی نیازمند مداخله در راستای ارتقای سطح اسکان مطلوب جمعیت است. تعدد واحدهای مسکونی فرسوده، لرزهخیر بودن شهر و روند روبهرشد افزایش جمعیت و مهاجرت در شهر دامغان، لزوم مطالعه در حوزه اسکان مطلوب جمعیت را در این شهر، آشکار میسازد. این تحقیق از حیث هدف کاربردی و از نظر رویکرد تحلیل، توصیفی – تحلیلی است. ابزار گردآوری اطلاعات در این مطالعه تلاش شده تا با اتکا بر رویکرد عینی، از دادههای ثانویه برای انجام تجزیه و تحلیلهای مربوطه استفاده شود. تجزیه و تحلیلها با استفاده از تکنیکهای رتبهبندی کوپراس، مورا، اورست و در نهایت تکنیک کوپلند انجام شد؛ برای تحلیل فضایی پراکندگی شاخصها نیز از نرمافزار GIS و برای مباحث آماری نیز از نرمافزار SPSS استفاده شد. یافتهها نشان داد که از میان 9 ناحیه دامغان، ناحیه 2، 4 و 9 برخوردارترین نواحی از حیث شاخصهای کمی و کیفی مسکناند؛ از سوی مقابل، ناحیه 7، 5 و 1 نیز کمترین برخورداری را از شاخصهای مذکور دارند؛ یافتههای حاصل از آزمون خود همبستگی فضایی Global Moran's I نیز نشان داد که الگوی پراکندگی شاخصها در سطح نواحی این شهر، الگوی تصادفی است؛ این یافته بصورت آشکاری این مساله را برجسته میسازد که عوامل متعددی در وقوع چنین الگوی موثر است؛ فرسودگی واحدهای مسکونی، قدمت ناحیه، توزیع نابرابرانه سرانههای شهری در سطح نواحی از جمله مهمترین دلایل در وقوع چنین الگویی است.