گذار به شیوه اطلاعاتی توسعه و آینده توسعه در ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته دکتری مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/srq.2024.211462
چکیده

این مقاله در سه گام پیش می‌رود: در گام نخست تلاش می‌کنیم با ارائه چارچوبی مفهومی- نظری نشان دهیم که توسعه در عصر ما یعنی عصر اطلاعات، شیوه غالب جدیدی یافته که به آن شیوه اطلاعاتی توسعه می‌گویند. تلاش می‌کنیم ضمن توضیح این شیوه جدید توسعه و مولود آن‌ که اطلاعات‌گرایی و توسعه اطلاعاتی است، نقش پیشرانی این نوع توسعه نسبت به سایر وجوه توسعه از جمله توسعه اقتصادی و توسعه انسانی را نشان دهیم. سپس با ارائه تصویری فشرده از وضعیت ایران در برخی شاخص‌های اساسی توسعه اطلاعاتی، نشان می‌دهیم که به‌‌رغم ظرفیت‌های بسیار، شیوه مواجهه دستگاه حکمرانی کشور با فناوری‌های اطلاعاتی- ارتباطی نوظهور از یک سو و محیط کلان بازدارنده از توسعه اطلاعاتی از سوی دیگر، مانع تحقق توسعه اطلاعاتی و فراهم‌شدن نقش پیشرانی آن برای سایر وجوه توسعه شده است. در نتیجه‌گیری تلاش می‌‏کنیم با توجه به آسیب‌های موجود، چالش‌های پیش رو و مقتضیات توسعه ایران در چارچوب شیوه اطلاعاتی توسعه، برخی بایسته‌‏های کلان گذار موفق به شیوه اطلاعاتی توسعه را مطرح کنیم.