ارزیابی تاثیر اعتبارات و بهره‌وری بر رشد ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی ایران: الگوی خودتوضیح برداری عاملی تعمیم‌یافته FAVAR

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد پولی- مالی دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

3 دکتری علوم اقتصادی، استادیار دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران.

4 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

doi
10.30473/egdr.2025.73553.6955
چکیده

نیل به رشد و توسعه اقتصادی از مهم‌ترین دغدغه‌های اصلی هر نظام اقتصادی است. نظام مالی توسعه‌یافته، یکی از الزامات بسیار مهم در تحقق رشد و توسعه اقتصادی پایدار محسوب می‌شود؛ از این‌رو با توجه به منابع محدود، تامین مالی سرمایه‌گذاری‌ها، تخصیص و هدایت منابع به سمت بخش‌ها و فعالیت‌های مولد و از سوی دیگر ضرورت افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از عوامل تولید در جهت دستیابی به حداکثر بازدهی رشد اقتصادی و افزایش رقابت‌پذیری در راستای بهبود عملکرد اقتصاد بسیار حائز اهمیت است. براین اساس هدف از این تحقیق بررسی اثر اعتبارات و بهره‌وری بر رشد ارزش‌ افزوده بخش‌های اقتصادی ایران با بهره‌گیری از داده‌های سری زمانی فصلی و استفاده از رویکرد خودتوضیح برداری عاملی تعمیم‌یافته (FAVAR) در بازه زمانی q41402-q11391 است. براساس نتایج تحقیق واکنش رشد ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی نسبت به شوک‌ اعتبارات و بهره‌وری از توزیع یکنواختی به لحاظ زمان‌بندی و بزرگی برخودار نیستند؛ به گونه‌ای که بخش صنعت نسبت به اعتبارات و تشکیل سرمایه ماشین‌آلات، بخش کشاورزی نسبت به بهره‌وری و بخش خدمات نسبت به نرخ ارز حساسیت بیش‌تری در مقایسه بخشی داشته‌اند.