بررسی اثر فقر انرژی بر وضعیت سلامت خانوار در ایران
نویسندگان
1 مرکز پژوهشهای مجلس، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشگاه خاتم، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشگاه خاتم، تهران، ایران
4 گروه اقتصاد، دانشگاه خاتم، تهران، ایران
doi
10.30473/egdr.2025.74303.6997چکیده
فقر انرژی بهعنوان یکی از ابعاد فقر چندبعدی، میتواند پیامدهای گستردهای بر سلامت جسمی و روانی خانوارها داشته باشد. هدف این مطالعه، بررسی اثر فقر انرژی بر سطح متوسط سلامت خانوارهای ایرانی است. در این پژوهش از دادههای آماری خانوارها در سال 1402 و مدل پروبیت ترتیبی برای تخمین روابط استفاده شده است. شاخصهایی نظیر نسبت هزینه انرژی به کل هزینه خانوار، فقر انرژی مبتنی بر درآمد و دسترسی به انرژی بهعنوان متغیرهای اصلی در نظر گرفته شدهاند. نتایج نشان میدهد که افزایش فقر انرژی، چه از دستیابی (توان پرداخت) و چه از لحاظ دسترسی به انرژی با افزایش معنادار سطح ناسالمی خانوارها همراه است. همچنین تفاوتهای معناداری میان استانها وجود دارد که بر ناهمگنی منطقهای دلالت دارد. برخی متغیرهای جمعیتشناختی مانند سن سرپرست، تعداد کودکان، وضعیت مالکیت و مساحت واحد مسکونی نیز با سلامت خانوارها رابطه معنادار دارند. یافتهها حاکی از آن است که فقر انرژی فراتر از یک مسئله اقتصادی، یک تهدید جدی برای سلامت عمومی است و نیازمند توجه در سیاستگذاریهای اجتماعی و انرژیمحور است.
