بررسی پاسخ به جنین‌زایی در کشت بساک ژنوتیپ‌های ذرت

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

2 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک، تهران

4 دانشجوی دکتری تخصصی نانوبیوتکنولوژی دانشگاه تهران

doi
چکیده

تولید گیاهان هاپلویید با استفاده از کشت بساک در برنامه‌های بِه­نژادی و پژوهش­های بنیادی گیاهان عالی از اهمیت زیادی برخوردار است. در این پژوهش قابلیت آندروژنز در پاسخ به کشت بساک 44 ژنوتیپ ذرت و نیز اثر پیش­تیمار سرمایی، نوع محیط کشت و جهت قرار دادن بساک‌ها روی محیط کشت بر میزان جنین­زایی بررسی شد. نتایج اولیه کشت بساک­ها نشان دهنده پاسخ مثبت فقط 8 ژنوتیپ شاملS61،K74/1 TWC605 ، SC709، DH5×DH7، A188، LA12 و ETH-M82 به جنین‌زایی بود. به دلیل پاسخ ضعیف جنین‌زایی در اغلب ژنوتیپ­های ذرت مورد بررسی در این پژوهش، برای انجام آزمایش­­های بعدی از دو ژنوتیپ برتر DH5×DH7 و ETH-M82 استفاده شد. تجزیه واریانس داده­ها در آزمایش اول نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها و محیط‌های کشت مورد بررسی از نظر تعداد ساختارهای شبه جنینی تشکیل شده، تفاوت معنی­داری وجود داشت، ولی بین پیش تیمارهای سرمایی 14 و 21 روزه تفاوت معنی­داری مشاهده نشد. مقایسه میانگین­ها در آزمایش دوم نشان داد که محیط کشت Yu-pei حاوی mg1-1 90 ساکارز با تولید 82/21 ساختار شبه جنینی در 100 بساک کشت شده، بهترین محیط کشت القای جنین‌زایی می‌باشد. در آزمایش سوم نیز معلوم شد که بهترین نحوه قرارگیری بساک­ها روی محیط کشت از جهت لبه بساک می‌باشد.