فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحث پیرامون امامت و خلافت پس از پیامبر اکرم، یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین موضوعات در تاریخ اسلام است که همواره مورد توجه دانشمندان و پژوهشگران فریقین قرار داشته است. یکی از استنادات مهم در این زمینه، حدیث شریف «لا یحبک الا مؤمن و لا یبغضک الا منافق» است. در این حدیث، حضرت امیرالمومنین علی به عنوان معیاری برای تشخیص ایمان و نفاق افراد معرفی شده است که جایگاه بی‌بدیل آن حضرت در منظومه دینی اسلام است، ولی در وقایع پس از پیامبر نظیر سقیفه، این جایگاه نادیده گرفته شد. بنابراین مسئله اصلی پژوهش حاضر در آن است که امامت بلافصل حضرت امیرالمومنین علی را از حدیث مذکور ثابت کند و خلافت ابوبکر را در پرتو این معیار نبوی نفی نماید. این پژوهش از آن جهت ضرورت دارد که حدیث مورد بحث در منابع مختلف عامه نقل شده و نقش کلیدی در اثبات حقانیت حضرت امیرالمومنین علی و نفی خلافت ابوبکر دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد حدیثی- تاریخی به بررسی حدیث «لا یحبک الا مؤمن و لا یبغضک الا منافق» در منابع عامه می‌پردازد و با استناد به روایات، گزارش-های تاریخی و اقوال بزرگان آنها امامت حضرت امیرالمومنین علی را ثابت کرده و خلافت ابوبکر را نفی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حدیث مذکور، دلالت قطعی بر افضلیت و امامت حضرت امیرالمومنین علی دارد و رفتار ابوبکر، نمود بارز بغض و نفاق نسبت به امام است.