فناوری مصرفی مدرن در اختیار سیاست توتالیتر: تحلیل انتقادی رمان برفک اثردن دلیلو با تکیه بر آرای آدورنو و مارکوزه

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

doi
10.48311/LRR.16.4.3
چکیده

فناوری‌های مدرن ابزاری کارا برای استعمار ذهن‌ها به‌نظر می‌آیند. در حکومت‌های توتالیتر، رؤیای آرمان‌شهری که انسان‌ها انتظار داشتند با وجود این فناوری‌ها برایشان رقم خورد با کابوس ضدآرمان‌شهر جایگزین می‌‌شود. به عقیدۀ منتقدانی همچون آدورنو و مارکوزه، رهاورد پیشرفت‌های علمی برای افراد جامعه نظم نیست، بلکه همسان‌سازی و سرکوب آن‌هاست که به نابودی آگاهی و فردیتِ انسان‌ها، و درنتیجه از بین رفتن توان مقاومت و انقلاب در شهروندان آن جامعه منجر می‌شود؛ برای مثال، تبلیغ کالاها می‌توانند افکار مصرف‌گرایانه را جایگزین افکار انتقادی و پرسشگر در اذهان مردم کنند. فرهنگ مصرف انبوه و فرهنگ توده، شرایط ایدئال برای سلطه بر مردم است. افراد‌ این جوامع، معتاد به دنبال کردن رسانه‌های جمعی و مصرف مدام کالاها خواهند بود، که این به خلق توده‌ای منفعل منجر می‌شود که صدایی از آنِ خود ندارد. رمان برفکِ دُن‌دلیلو به ما هشدار می‌دهد که چگونه هم‌دستی فناوری‌های مصرفی مدرن و بازار، به سکون افراد منجر می‌شود و فرهنگ مصرف‌گرایی منتهی به از بین رفتن احساس استقلال در انسان‌ها. هدف پژوهش‌ حاضر این است که با بهره‌گیری از آرای آدورنو و مارکوزه به تحلیل رمان برفکِ اثر دن‌دلیلو بپردازد تا کیفیت کنترل‌گرایانۀ فناوری‌ها و صنایع مصرفی مدرن بر فردیتِ افراد را مطالعه کند. براساس یافته‌های این پژوهش، رمان برفک منعکس‌کنندۀ روش‌های مختلفی است که نظام‌های سرمایه‌داریِ توتالیتر از صنایع مدرن و فرهنگی به‌عنوان سیاستی برای اعمال نفوذ بر اشخاص استفاده می‌کنند تا آن‌ها را به انسان‌هایی مطیع و منفعل تبدیل سازند.