فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی به مطالعه‏ی سکوت‏های تعمدی امام علی (ع) که متأثر از شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... بوده است، پرداخته‏ است. هدف از انجام این پژوهش بررسی اغراض امام (ع) در پوشیده‏داشتن موضوعات کلام یا تقریب زبان خویش به زبان عامة مردم روزگار خویش است. در تعاملات اجتماعی بین افراد گاهی عدم صراحت در بیان یک موضوع از سوی گوینده به‏منزله‏ی سکوت و به‏عنوان یک نشانه‏ی غیر طبیعی در گفتمان حلول می‏کند. دنیس کورزون این نوع سکوت را در چهار شاخه‏ی سکوت مکالمه‏ای، موضوعی یا درونمایه‏ای، سکوت متنی و سکوت موقعیتی تقسیم‏بندی می‏کند. سکوت موضوعی به سکوتی گفته می‏شود که بنا به دلایل مختلف، موضوعی در کلام مستور می‏ماند و غالبا در سخنرانی‏های سیاسی چنین مواردی بیش‏تر مشاهده می‏شود. بخش دیگری از این سکوت، جنبه‏ی زبان‏شناسانه دارد که منجر به نوعی اختصار در کلام و تاکید بر مهمات گردیده است. علی بن ابی‏طالب به‏عنوان خطیبی چیره‏دست و رهبری فرزانه موضوعاتی را در خطبه‏ها، نامه‏ها و حکمت‏ها نا‏گفته گذارده‏اند که این پژوهش به بررسی تعدادی محدود از این موارد پرداخته‏ است. دستاورد پژوهش حاضر آن است که سکوت‏های درون‏مایه‏ای ایشان در قالب ایجاز‏گویی، تلویح، تشبیه و استعاره، تمثیلات، تلمیحات و نماد‏های عربی برای پرداختن به موضوعاتی مهم با حفظ اتحاد جامعه‏ی اسلامی و در برخی موارد هماهنگی با عرف و زبان عامه نمودار شده است.