بررسی تأثیر توسعه مالی بر شدت انرژی: رویکرد پانل فضایی پویا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30473/egdr.2024.70186.6807
چکیده

امروزه، انرژی یکی از چالش‌های اقتصادی و حتی سیاسی در درون و بین کشورهای جهان است. کاهش شدت انرژی یا بالابردن بهره‌وری انرژی از اولویت برنامه‌ریزی سیاست‌گذاران کلان کشورها است. نکته مهمی که وجود دارد این است که همراه با پدیده جهانی شدن، تحولات یک کشور به سایر کشورها تسری پیدا می‌کند که در مطالعات اخیر این مقوله بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو، مطالعه حاضر به بررسی سرریز شدت انرژی و عوامل مؤثر بر آن با تاکید بر توسعه مالی در بین 35 کشور قاره آسیا طی سال‌های 2021-2000 پرداخته است. این مطالعه از رویکرد پانل فضایی پویا (با دو رویکرد SAR و SDM) برای این منظور استفاده کرده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که شدت انرژی به‌صورت فضایی بین کشورهای همجوار سرایت پیدا می‌کند، طوری‌که، افزایش شدت انرژی در یک کشور، شدت انرژی در کشور همسایه را نیز تشدید می‌کند. همچنین توسعه مالی تأثیر منفی بر شدت انرژی دارد و لذا کشورهایی که از توسعه مالی بالاتری برخوردار هستند، توانسته‌اند شدت انرژی خود را کاهش دهند. همچنین درجه آزادی اقتصادی بالاتر و میزان فساد کمتر، تأثیر منفی بر روی شدت انرژی داشته است. از سوی دیگر کشورهایی که از رانت منابع طبیعی بیشتر برخوردار بوده‌اند، به‌طور معنی‌داری از شدت انرژی بالاتری برخوردار بوده‌اند. نکته مهم دیگر اینکه توسعه مالی به‌صورت فضایی تأثیر منفی و وفور منابع طبیعی تأثیر فضایی مثبت بر روی شدت انرژی در کشورهای همجوار داشته است.