بررسی رفتار مهمترین متغیرهای کلان اقتصادی بر تلاطمات نرخ ارز در اقتصاد ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار، اقتصاد، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.30473/egdr.2024.70289.6808
چکیده

تلاطمات ارزی به‌دلیل اثرات نامطلوب آن بر عملکرد اقتصادی و به‌طور خاص ثبات اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. در این راستا مطالعه حاضر به بررسی رفتار مهم‌ترین متغیرهای کلان اقتصادی بر تلاطمات نرخ ارز در اقتصاد ایران بر اساس داده‌های فصلی 1401-1376 پرداخته است. بدین‌منظور ابتدا جهت شناسایی مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر تلاطمات نرخ ارز از الگوی رویکرد میانگین‌گیری مدل پویا با ضرایب متغیر در زمان (TVP-DMA) استفاده شده و در گام بعد جهت بررسی اثرات متغیرهای شناسایی شده بر رفتار تلاطمات ارزی از الگوی خود توضیح برداری عامل افزوده ‌شده با پارامترهای متغیر زمانی (TVP-FAVAR) استفاده شده است. نتایج حاصله بیانگر آن است که متغیرهای وقفه تلاطم نرخ ارز، کسری بودجه، نرخ تورم و تحریم‌های اقتصادی مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر رفتار نرخ ارز در اقتصاد ایران طی دوره مورد بررسی بوده‌اند. در عین حال، نوع و شدت اثرگذاری تکانه‌های هر یک از متغیرهای اقتصادی در بروز تلاطمات ارزی در گذر زمان متفاوت بوده است که این امر ضرورت به‌کارگیری رویکردهای برخوردار از ماهیت پویا را در امر مدل‌‌‌سازی هرچه دقیق‌‌‌تر نوسانات نرخ ارز و به‌دنبال آن پیش‌بینی دقیق‌تر دامنه نوسانات نرخ ارز در دوره‌‌‌های آتی مورد تأکید قرار می‌دهد.