کرامت انسان، معیار حقوق انسان در حکومت علوی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران

2 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (IKIU)، قزوین، ایران.

doi
10.30465/alavi.2025.50847.2695
چکیده

چکیدهحکومت امام علی(ع)، نمونه کامل زمام‌داری مبتنی بر دین است که رهیافت رعایت حقوق انسان را برای کاربست در نظام‌های سیاسی امروز به دست می‌دهد. امام در جایگاه حاکم اسلامی، اصول و مصادیق حقوق انسان را در پرتو کرامت انسان بیان نمود و کارگزاران حکومت را به رعایت حقوق اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی انسان سفارش کرد. پژوهش حاضر با این پرسش که معیار حقوق انسان در حکومت علوی چیست در چارچوب نظری حقوق و کرامت ذاتی انسان با روش کتابخانه‌‌ای ـ تحلیلی ـ توصیفی ـ تاریخی با هدف تبیین نگرش و منش امام علی(ع) در باب معیار حقوق انسان به این نتیجه رسید که حقوق انسان در حکومت علوی، دائرمدار کرامت او است و سیره امام در تأمین برابر حقوق انسان‌ها با تأکید بر «إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ وَ إِمَّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ»، تلاش برای تحقق آیه «لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» برای همگان است؛ زیرا بدون تأمین کریمانه حقوق جامع انسان، کرامت انسان، جامه عمل نمی‌پوشد. حقوق برابر انسان با معیار کرامت ذاتی انسان در حکومت علوی عبارت از حق مساوات، امنیت، مصونیت، برابری نسبت به بیت‌المال، معیشت، تعلیم و تربیت، عدالت، مالکیت، حریت و تعیین سرنوشت است.