امامت پژوهی در کوفه در اوایل قرن دوم با تکیه بر آراء تفسیری سدّی کبیر
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده مطالعات میان رشته ای قرآن دانشگاه شهیدبهشتی
2 دانشیار دانشگاه تهران
doi
10.30465/alavi.2025.51342.2706چکیده
بازشناسی فضای اعتقادی کوفه در قرن اول و ابتدای دوم، یکی از امور راهگشا در بسیاری از پژوهش های اسلامی ست. آنسان که شناخت شخصیت های علمی آن دوران، از ابزارهایی است که ما را به درک آن زمان نزدیک میکند. این دغدغه که برخی بعضی فضائل امیرالمومنین (ع) را ساخته قرن های بعد و غالیان شیعی میدانند، مسئله پژوهش حاضر است که با روش توصیفی_ تحلیلی و واکاوی روایات اسماعیل بن عبدالرحمن، معروف به سدی کبیر(م 127ق) از دانشمندان مورد قبول فریقین در شهر کوفه، در دوره اتباع تابعان بدان پرداخته شده است. ارباب سیر و رجالیان از او با عنوان کوفی یاد کرده اند و شیخ طوسی نام او را در زمره اصحاب ائمه علیهمالسلام برده است اما با واکاوی روایات و آراء کلامی به جای مانده از سدی روشن میشود که نمیتوان او را در زمره شیعیان اعتقادی به معنای اخص محسوب کرد. روایات تفسیری او درباره امیرالمومنین علی علیهالسلام و اهلبیت علیهمالسلام و ارتباط وثیقی که بین ایشان و آیات مرتبط قائل شده، توصیه به تولی اهلبیت علیهمالسلام، تبری نسبت به دشمنان ایشان و علو مقامات دنیوی و اخروی و تعابیر ولایی سدی درمورد ایشان، میتواند جایگاه اهلبیت (ع) را در دوران بنی امیه، در اذهان عموم مردم کوفه برای ما تبیین کند.
